Қазақстанда тарихи оқиға болды: Үміт есімді амур жолбарысы табиғи ортаға жіберілді. Бұл — елде 70 жылдан астам уақыт ішінде жыртқыштың табиғи мекенге оралған алғашқы жағдайы, деп хабарлайды infohub.kz.
Экология және табиғи ресурстар министрлігінің баспасөз қызметінің мәліметінше, жолбарыс 31 шілдеде жіберілген. Оған дейін ол арнайы қоршауда бірнеше ай бойы бейімделуден өткен. Ветеринарлар оның денсаулығын тексеріп, мамандар аңшылық дағдыларын бағалап, оның дербес өмірге дайын екеніне көз жеткізген.
«Үмітті жіберу алдында оған заманауи спутниктік GPS/GSM-жағасы тағылды. Қазір жолбарыстың үздіксіз тәулік бойы бақылауы спутниктік жаға, фототұзақтар желісі және басқа да заманауи бақылау құралдары арқылы жүзеге асырылуда», — делінген хабарламада.
Жолбарыстарды қайтару үшін «Іле-Балқаш» резерватының аумағы кездейсоқ таңдалған жоқ. Бір кездері онда туран жолбарысы мекендеген. Ол Іле өзені бойындағы тоғайлы ормандарда және Оңтүстік Балқаш өңірінде тіршілік еткен. Бірақ өткен ғасырдың ортасында браконьерлік, ормандардың кесілуі және қоректенетін жабайы жануарлар санының азаюы салдарынан толық жойылған.
Жолбарыстарды қайтаруға дайындық 10 жылдан астам уақыт алды. Осы уақыт ішінде Қазақстанда резерват құрылып, азықтық қор қалпына келтіріліп, жабайы тұяқты жануарлардың саны арттырылып, арнайы қоршаулар салынып, инфрақұрылым дайындалды.
«Жолбарыс — азық тізбегінің жоғарғы буыны және табиғи тепе-теңдікті сақтауда маңызды рөл атқарады. Оның қайта оралуы тек табиғи экожүйелер сақталған және жеткілікті азықтық қор бар жерлерде ғана мүмкін. Сондықтан жолбарыстың қайта оралуы тек түрдің өзін ғана емес, бүкіл Оңтүстік Балқаш экожүйесінің қалпына келуін білдіреді», — деп қосты Экоминистрлік.
Осы жылдың мамыр айында Ресейден Қазақстанға төрт амур жолбарысы әкелінді: екі ересек жануар және екі кішкентай жолбарыс. Генетикалық зерттеулер амур және жойылған туран жолбарыстарының іс жүзінде бірдей екенін көрсетті, сондықтан популяцияны қалпына келтіру үшін дәл амур жолбарыстары таңдалды.
Еркек әзірге қоршауда қалып отыр. Мамандар оның мінез-құлқын бақылауды жалғастырып, оның еркін өмірге дайын екенін шешеді. Екі кішкентай жолбарыс та әзірге бақылауда. Оларды тек өсіп, барлық қажетті тексеруден өткеннен кейін ғана жіберу жоспарлануда.
«Бұдан әрі қалған жануарлар дайын болған сайын жұмыс жалғасады. Бағдарламаның түпкі мақсаты — Іле өзенінің атырауында және Оңтүстік Балқашта тұрақты жолбарыс популяциясын қалпына келтіру», — деп қорытындылады министрлік.
Бұған дейін «Курсив» 2024 жылдың қыркүйегінде туран жолбарысын қалпына келтіру жобасы аясында Қазақстанға Нидерландтан Богдан және Кума есімді екі амур жолбарысы әкелінгенін жазған болатын. Экология министрі Ерлан Нысанбаев әзірге төл алу мүмкін болмағанын хабарлаған.