Қазақстан аймақта алғаш болып жасанды интеллект туралы арнайы заң қабылдап, Цифрлық кодексті күшіне енгізді. Бұл құжат азаматтардың цифрлық құқықтарын кешенді түрде бекітіп, технологияларды дамытудың бірыңғай ережелерін белгіледі. Жаңа заңнамалық база жасанды интеллектті қауіпсіз енгізуге және дербес деректерді қорғауды күшейтуге бағытталған, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Цифрлық заңнаманы дамытудың маңызды кезеңдерінің бірі – жасанды интеллект туралы заңның қабылдануы. «Құжат аймақтағы осындай деңгейдегі алғашқы мамандандырылған нормативтік акт болды және жасанды интеллект технологияларын қолданудың негізгі қағидаттарын айқындады», – деп атап өтті Қазақстан үкіметінде. Заң алгоритмдердің ашықтығына, ықтимал тәуекелдерді басқаруға және мемлекеттік басқару, әлеуметтік саясат, білім беру және денсаулық сақтау сияқты ең сезімтал салаларда жасанды интеллектті қолдану кезінде азаматтардың құқықтарын қорғауға қойылатын талаптарды белгілейді.
Келесі маңызды қадам – 2026 жылғы 9 қаңтарда Қазақстан Республикасының Цифрлық кодексінің қабылдануы. «Жаңа құжат цифрлық технологияларды дамытудың бірыңғай тәсілін қалыптастырып, елді жекелеген цифрлық шешімдерді енгізуден кешенді цифрлық трансформацияға көшіреді», – деп мәлімдеді ҚР үкіметінде. Басты жаңалықтардың бірі – адамның цифрлық құқықтарының заңнамалық деңгейде бекітілуі. «Енді азаматтарға өзінің дербес деректерін жоюды, оларды анонимдеуді, сондай-ақ заңнамада көзделген жағдайларда ақпаратты өңдеуді шектеуді талап ету құқығы кепілдік беріледі», – деп түсіндірді Қазақстан премьер-министрінің баспасөз қызметі. Сонымен қатар, Цифрлық кодекс биометриялық сәйкестендіруді қолданудың қатаң ережелерін белгілейді. «Биометриялық деректерді қолдануға тек заңнамада тікелей көзделген жағдайларда ғана жол беріледі, бұл жеке ақпаратты қорғау деңгейін арттыруға бағытталған», – деп ескертті үкіметте.
Жасанды интеллект саласындағы ұзақ мерзімді мемлекеттік саясатты қалыптастыру үшін Қазақстан Республикасының Президенті жанынан 2025 жылдан бастап Жасанды интеллектті дамыту жөніндегі кеңес жұмыс істейді. Қазақстан үкіметінің дерегінше, оның құрамына әлемдік ғылыми және технологиялық қоғамдастықтың белгілі өкілдері, соның ішінде жасанды интеллект саласындағы сарапшы Ли К., Тьюринг сыйлығының лауреаты Джон Хопкрофт, Сан-Диегодағы Калифорния университетінің ректоры Прадип Кхосла, MIT Media Lab зерттеу тобының директоры Стив Бризель, машиналық оқыту бойынша жетекші мамандардың бірі Питер Норвиг, сондай-ақ халықаралық ұйымдардың өкілдері Әл-Мазруи Э. және Әл-Оламу О. енді. Кеңестің екінші отырысы мемлекет басшысының төрағалығымен GITEX AI Kazakhstan 2026 халықаралық технологиялық форумы аясында өтті, онда жасанды интеллектті, цифрлық экономиканы дамытудың және елдің заңнамалық базасын жетілдірудің келесі бағыттары талқыланды.