2030 жылдан бастап Қазақстанда азаматтардың өз тұрғын үйін жыл сайын сақтандыруы міндеттеледі. Жаңашылдық пәтер мен үй иелеріне қатысты болады, ал оны алғашқы болып Алматы, Шымкент және Жамбыл облысының тұрғындары сезінеді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.

Сөз жер сілкінісі, су тасқыны, сел және орман өрттерінен тұрғын үйді міндетті сақтандыруды енгізу туралы болып отыр. Қорғаныс алу үшін меншік иелері Тұрғын үйді міндетті сақтандыру қорымен шарт жасасуға мәжбүр болады.

Сақтандыру құны 0,5-тен 5 айлық есептік көрсеткішке (АЕК) дейін өзгеруі мүмкін. Төлем мөлшері табиғат апатынан келген залалға тікелей байланысты: тұрғын үй зақымданса — сақтандыру сыйлықақысы сомасының 250 еселенген мөлшерінде, ал жойылса — 500 еселенген мөлшерінде төленеді.

«Крыша» порталының мәліметінше, тұрғын үйді міндетті сақтандыру 2030 жылдан бастап, алдымен Алматы, Шымкент және Жамбыл облысында іске қосылады. Кейін жүйені тағы 13 өңірге тарату жоспарланып отыр, жалпы алғанда ол Қазақстанның 16 қаласы мен облысын қамтиды.

Тұрғын үйді міндетті сақтандыру полисі электронды болады және бір жылға рәсімделеді. Төлемдерді қабылдау мен қор атынан шарттарды рәсімдеуді лицензиясы бар сақтандыру компаниялары жүзеге асыра алады. Бұл жұмыс үшін олардың сыйақысы сақтандыру сыйлықақысының 10%-ына дейін болуы мүмкін.

Полис екі жағдайда рәсімделуі керек: меншік иесі ауысқанда — меншік құқығы тіркелгеннен кейін 10 жұмыс күні ішінде; егер тұрғын үй заң талаптарына сай болса, бірақ меншік иесі ауыспаса — 60 күнтізбелік күн ішінде.

Алайда осы өңірлерде төтенше жағдай (ТЖ) жарияланса, тұрғын үйге жаңа полис рәсімдеу мүмкін болмайды. Шектеулер ТЖ жойылғанша сақталады.

Осылайша, егер жаңа «Сақтандыру туралы» заң қабылданса, пәтер мен үй иелері міндетті сақтандыру үшін жыл сайын төлеуге мәжбүр болады. Алайда полис тек үш табиғат апатынан қорғайды: су тасқыны, жер сілкінісі және табиғи өрттер. Кеңірек қорғаныс үшін ерікті сақтандыруды рәсімдеу қажет.

Айта кетейік, заң жобасы қазір қоғамдық талқылау сатысында, ол 2026 жылдың 7 қазанына дейін жалғасады.

Еске салайық, бүгінде ірі табиғат апаттарынан кейін тұрғын үйді қалпына келтіру негізінен бюджет немесе азаматтардың өз қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

Сондай-ақ сақтандыру саласында басқа да өзгерістер жоспарланып отыр, олар туралы біздің материалдан біле аласыздар.