Халықаралық зерттеушілер тобы алғаш рет CRISPR/Cas9 геномды нүктелік өңдеу технологиясын қолданып, бақша құлпынайының түсін қызылдан аққа өзгерте алды, деп хабарлайды infohub.kz.
Жидекке әдеттегі қызыл түс антоциан пигменттерінің жиналуынан пайда болады, олардың синтезі өсімдіктің күрделі сегіз еселі хромосома жиынтығына байланысты бірнеше ген көшірмелерімен бақыланады. Мұндай дақылдардың түсін өзгерту селекционерлер үшін әрқашан қиын міндет болып қала берді, өйткені туыстас гендерді толық өшіру жемістің қасиеттеріне теріс әсер етуі мүмкін.
Жұмыс авторлары пісу кезінде жеміс етіне пигменттердің жиналуына жауапты MYB10-1B генінің басым көшірмесін анықтай алды. Florida Brilliance коммерциялық сортының осы нақты тізбегіне нүктелік өзгерістер енгізе отырып, биологтар тұрақты ақ түсті жемістер алды. Бұл ретте жидектердің бетіндегі тұқымдар табиғи қызыл реңкті сақтап қалды, ал жемістердің басқа қасиеттері зардап шеккен жоқ.
Эксперимент нәтижелері барлық туыстас көшірмелерді толық өшірмей-ақ күрделі полиплоидты дақылдарды нүктелік түрлендіру мүмкіндігін дәлелдейді. Әзірленген тәсіл ғалымдар мен селекционерлерге болашақта тек түсті ғана емес, сонымен қатар дәмді, тағамдық құндылықты және өсімдіктердің қоршаған ортаның стресс факторларына төзімділігін реттеуге мүмкіндік береді.