Микропластик адам ағзасына тамақ, су және тіпті ауа арқылы ене алады. Ғалымдар оның бауырдың майлы ауруының ағымын нашарлататынын анықтауға тырысты. Science Advances журналында жарияланған тәжірибе нәтижелері микропластиктің ең көп таралған түрлерінің бірі — полиэтилен — тышқандардағы бауырдың зақымдануын күшейтуі мүмкін екенін көрсетеді, деп хабарлайды infohub.kz.
Зерттеу барысында мамандар тышқандардың бауыр жасушаларында пластиктің жеті түрін, оның ішінде полиэтилен, полистирол, полиэтилентерефталат және полипропиленді сынады. Жасушалардың тіршілік қабілетін ең айқын төмендеткен — полиэтилен болды, ол қаптама, пленка және контейнерлер өндірісінде кеңінен қолданылады. Сондықтан келесі тәжірибелер оның микро бөлшектерімен жүргізілді.
Сегіз апталық еркек тышқандар төрт топқа бөлінді: бірі қалыпты рацион алса, екіншісі бауырдың қабыну түріндегі майлы ауруын (MASH) дамытатын диетамен қоректенді. Екі топқа қосымша күн сайын 10-нан 150 микрометрге дейінгі полиэтилен бөлшектерін 2 мг мөлшерінде енгізді. Тәжірибе сегіз аптаға созылды.
Аяқталғаннан кейін ғалымдар бауырдың жағдайын, қандағы АЛТ деңгейін, Мамыр мөлшерін және тіндердің өзгерістерін, сондай-ақ мыңдаған гендердің белсенділігін бағалады. Полиэтилен алған тышқандарда бауырдың зақымдану белгілері анықталды. Әсіресе арнайы диетадағы жануарларда әсер айқын болды: оларда АЛТ деңгейі — бауыр жасушаларының зақымдану маркері — жоғарылап, триглицеридтер саны артып, стеатоз (Мамыр жиналуы) күшейді. Сондай-ақ қабыну және жасуша зақымдану белгілері байқалды, кейбір өзгерістер әлсіз болса да.
Гендік белсенділікті талдау полиэтиленнің жүздеген гендердің жұмысын өзгерткенін көрсетті. Қалыпты диетада өзгерістер 600 генді, ал MASH тудыратын рационда қосымша 279 генді қамтыды. Бұл бауырдың реакциясы тамақтануға байланысты екенін көрсетеді.
Бұл микропластик адамдарда бауырдың майлы ауруын тудырады дегенді білдіре ме? Әзірге жоқ, өйткені зерттеу тышқандарда жүргізілді және оның нәтижелерін тікелей адамға қолдануға болмайды. Сонымен қатар, адамдарда осындай әсер ету үшін қанша микропластик қажет екені анықталмаған. Бұған дейін Kursiv Health бауырдың майлы ауруында қызанақтың пайдасы туралы зерттеу туралы жазған болатын.