Қазақстанда тұрғын үйді табиғи апаттардан міндетті сақтандыру енгізілмек. Жылдық жарна 2 мыңнан 20 мың теңгеге дейін, ал сақтандыру жағдайы кезінде төлем жарнадан 500 есе көп болады, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
«Сақтандыру нарығын 2030 жылға дейін дамыту бағдарламасы» аясында азаматтардың тіркелген тұрғын үйін жер сілкінісінен, су тасқынынан (селден) және орман өртінен міндетті сақтандыруды енгізу ұсынылуда. Тиісті өзгерістер ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚР ҚНРДА) әзірлеген бағдарлама жобасында қамтылған. Полис азаматтарға ең жойқын табиғи апаттар кезінде кепілді қаржылық қолдау көрсетуге арналған. Салыстыру үшін: қазір ірі табиғи апаттардан кейін тұрғын үйді қалпына келтіру негізінен бюджет немесе азаматтардың жеке қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Бұл ретте апаттық тәуекелдер ауқымы мен шығындардың жоғары шоғырлануымен ерекшеленеді, сондықтан ұжымдық сақтандыру мен қайта сақтандыруды қажет етеді.
«Түркия, Испания және Францияның халықаралық тәжірибесін ескере отырып, апат қаупі жоғары аймақтарда жүйені кезең-кезеңімен енгізу ұсынылады. Бірінші кезеңде ол үш аймақта пилоттық режимде іске қосылады, содан кейін оны елдің 16 аймағына тарату жоспарлануда», – деп атап өтті ҚР ҚНРДА.
Дереккөзде атап өтілгендей, жылдық сақтандыру жарнасын халық үшін қолжетімді деңгейде белгілеу жоспарлануда – нақты аймақтағы тәуекел деңгейіне байланысты шамамен жылына 2 мыңнан 20 мың теңгеге дейін. Сақтандыру жағдайы басталған кезде төлем төленген жарнаның 500 еселенген мөлшерін құрайды және оқиға расталғаннан кейін бес күн ішінде жүзеге асырылады. Мысалы, 2 мың теңге жарна кезінде төлем 1 млн теңгені, 20 мың теңге жарна кезінде – 10 млн теңгені құрайды.
«Бірінші кезеңде қаражат зардап шеккендердің бірінші кезектегі шығындарын жабуға арналады. Болашақта қаражат жинақталған сайын зақымдалған тұрғын үйді қалпына келтіруге немесе жаңа тұрғын үй сатып алуға мүмкіндік беретін төлемдерге көшу мүмкіндігі қарастырылуда. Жүйенің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін Міндетті тұрғын үй сақтандыру қоры құрылады. Ол міндетті жарналарды жинайды, резервтерді қалыптастырады, төлемдерді ұйымдастырады және апаттық тәуекелдерді қайта сақтандырады», – деп хабарлайды ҚР ҚНРДА.
Сонымен қатар, ерікті жылжымайтын мүлікті сақтандырудың барлық шарттарына апаттық тәуекелдерді қамтуды қосу ұсынылады. Сақтандыру сыйлықақысының бір бөлігін сақтандыру ұйымдары қайта сақтандыру аясында қорға аударады. Нәтижесінде, ерікті полисі бар тұрғын үй иесі де өз сақтандыру ұйымының өтемақысына қосымша қордан белгіленген төлемді ала алады.
«Үш жылдық кейінге қалдырылған кезең қарастырылады, оның ішінде қор акционерлік капитал мен қайта сақтандыру сыйлықақылары есебінен қаражат жинақтайды. Ол аяқталғаннан кейін тұрғын үй иелері жыл сайын міндетті сақтандыру жарналарын төлей бастайды және олардың тұрғын үйлері табиғи апаттардан зақымдалған жағдайда қор сақтандыру төлемдерін жүзеге асырады. Реформа тұрғын үйді табиғи апаттардан қаржылық қорғаудың тұрақты жүйесін құруға, зардап шеккендерге көмек көрсетуді жеделдетуге және төтенше жағдайлардың салдарын жою кезінде мемлекеттік бюджетке жүктемені азайтуға мүмкіндік береді», – деп атап өтілген дереккөзде.