Қазақстандықтар арасындағы жеке мақсаттағы мобильді аударымдар заңды әрі салық салынбайды. Алайда ақша кәсіпкерлік мақсатта жұмсалса, жағдай өзгереді. Маңғыстау облысының мемлекеттік кірістер департаменті еске салғандай, аударымдар табыс деп танылуы үшін бірнеше критерийге сай болуы керек, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Мобильді аударымдар салық органдарының назарына ілігуі үшін үш белгі бір мезгілде болуы тиіс: бір жеке тұлғаның шотына немесе шоттарына келуі; бір айда 100 түрлі адамнан түсуі — және осылай үш ай қатарынан; үш айдағы жалпы сомасы 12 ең төменгі жалақыдан, яғни 2026 жылы 1 020 000 теңгеден асуы.
Жеке мақсатта мобильді ақша аударымдарын жиі қабылдайтын қатардағы қазақстандықтар әдетте тексеріске ілікпейді. Туыстарға көмек, туған күнге немесе үйлену тойына сыйлық, қарызды қайтару, мектеп қажеттіліктеріне жинау, бірлескен шығындарды өтеу — салық органдарын қызықтырмайтын жеке аударымдар. Мұндай аударымдардың тұрақтылығы өзі бақылауға негіз бола алмайды.
Тек жеке тұлға өзі салық салуға тиіс табыстарды ғана декларациялауы керек. Жеке аударымдар, сыйлықтар және туыстардың көмегі мұндай табыстарға жатпайды, сәйкесінше оларды декларациялаудың қажеті жоқ.
Егер мобильді аударымдар күдікті деп танылса, банктер олар туралы ақпаратты салық органдарына береді. Алайда мәліметтерді беру салықтың немесе айыппұлдың автоматты түрде есептелуін білдірмейді. Алдымен салық қызметі азаматқа хабарлама жібереді, оның түсімдердің шығу тегін түсіндіруге 30 жұмыс күні болады.
Аударымдар шынымен кәсіпкерлік қызметтен түскен табыс болған жағдайда, бәрін заң бойынша рәсімдеу қажет: табыстарды көрсету, салық пен әлеуметтік төлемдерді төлеу немесе жеке кәсіпкер не өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлға ретінде тіркелу.
Егер адам тауарлар, жұмыстар немесе қызметтер үшін ақшаны жүйелі түрде алса, мұндай аударымдар кәсіпкерлік қызметтен түскен табыс деп танылады. Бұл жағдайда ресми жұмыс істеуді бастау керек: төлемдерді тек кәсіпкерлік қызметке арналған шоттарға қабылдап, оларды заң бойынша рәсімдеу қажет. Әйтпесе, бұзушыны әкімшілік жауапкершілікке тартуы мүмкін.