2026 жылдан бастап Қазақстанда мүлік салығы бір меншік иесіне тиесілі барлық жылжымайтын мүліктің жиынтық салықтық құнына қарай есептеледі. Алайда азаматтар жаңа ереже бойынша ақшаны тек 2027 жылы төлейді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Мүлік салығын төлеу міндеті жылжымайтын мүлігі бар барлық қазақстандыққа жүктеледі. Бұл тек пәтер мен үй иелеріне ғана қатысты емес: есепке гараж, тұрақ, саяжай, жер телімі және басқа да жылжымайтын мүлік алынады.
2026 жылдан бастап елде адамның меншігіндегі барлық жылжымайтын мүліктің жиынтық құнын ескеретін «сәндік салығы» енгізілді. Егер ол 450 млн теңгеден асса, иесі көбірек төлейді – 2 946 600 теңге және асқан соманың 2 пайызы. Бірақ жаңа ереже бойынша төлем тек 2027 жылы қарастырылған, сондықтан азаматтардың дайындалып, өз мүлкінің жиынтық құнын алдын ала есептеп алуға уақыты бар.
Qazaq Expert Club құрылыс саласындағы сарапшысы Диляра Сейтнурованың түсіндіруінше, егер 31 желтоқсандағы жылжымайтын мүліктің жиынтық салықтық құны 450 млн теңгеден аспаса, салық әр нысан бойынша бөлек есептеледі. Ал шектен асып кетсе, жалпы мүлік құнынан есептеледі.
Маңызды: 450 млн теңге шегімен салыстыру үшін пәтердің нарықтық бағасы емес, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы айқындайтын салықтық құны пайдаланылады.
Есептеу кезінде шаршы метрдің базалық құны, ғимараттың физикалық тозуы, нысанның орналасқан жері және айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) өзгеруі ескеріледі. Шаршы метрдің базалық құны: республикалық маңызы бар қалаларда – 60 мың теңге; облыс орталықтарында – 36 мың теңге; облыстық маңызы бар қалаларда – 12 мың теңге; кенттер мен ауылдар үшін одан да төмен мәндер қарастырылған.
Яғни нарықтық құны 80 млн теңге болатын пәтердің салықтық бағасы 15–20 млн теңге болуы мүмкін. Сондықтан жиынтық құны 450 млн теңгеден асатын салыққа ілігетін нысандардың саны нарықтық бағамен салыстырғанда әлдеқайда көп болып шығуы мүмкін.
Диляра Сейтнурованың айтуынша, бірнеше жылжымайтын мүлігі бар иелерге олардың жиынтық салықтық құнын алдын ала тексерген жөн. Ол үшін хабарландырулардағы бағаға емес, мемлекеттік бағалауға сүйену керек. Нысандардың салықтық құнын жылжымайтын мүлік орналасқан жердегі Мемлекеттік кірістер комитетінің аумақтық органынан білуге болады.
2027 жылы хабарлама алғаннан кейін барлық нысанның дұрыс ескерілгенін және құнының дұрыс айқындалғанын тексеру қажет. Қателік табылса, есептелген сомаға шағымдануға болады.
Салықтың өзі 2027 жылдың 1 шілдесінен кешіктірілмей есептеледі, ал оны 1 қазанға дейін төлеу керек.