Қазақстанның мұнай-газ саласынан шетелдік инвестициялардың таза ағыны екінші тоқсанда 1,5 млрд долларды құрады — бұл ел тәуелсіздік алғаннан бергі ең төмен көрсеткіш. Осылай деп салалық сарапшы Олжас Байділдинов мәлімдеді. Оның айтуынша, республика мұнай өндіруге салынатын қаржыны қысқарту кезеңіне аяқ басты, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Ұлттық банктің экономика салалары бойынша тікелей шетелдік инвестициялардың жалпы ағыны туралы деректеріне сәйкес, мұнай мен газ өндіру капиталдың таза ағыны ең көп салаға айналды — бұл тоқсанда да, жартыжылдықта да байқалды. 2026 жылдың екінші тоқсанында мұнай-газ секторынан 1,5 млрд доллар шығып кетсе, бірінші жартыжылдықта 349 млн доллар кеткен.
Бұл көрсеткіш мұнай-газ кен орындарын өндіру мен барлауға салынған қаражат пен пайда мен дивиденд түрінде елден шығарылған капиталдың айырмасын білдіреді.
Олжас Байділдинов өз арнасында тоқсандық –1,5 млрд доллар нәтижесін Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бергі антирекорд деп атады. Сарапшы мұнай саласына инвестицияның азаюына әсер еткен факторлардың қатарында қолданыстағы кен орындарының сарқылуын, жаңа кен орындарының жоқтығын және нарықтың шамадан тыс реттелуін атап өтті.
«Дивиденд төлеуде жаман ештеңе жоқ: пайда табу — капитализмнің негізі. Біз тек мұнай өндіру төмендейтін кезеңге аяқ бастық. Мұнай кешіндегі музыка әлі басылған жоқ, бірақ біртіндеп тына бастады», — деді Байділдинов.
Сарапшының бағамы бойынша, Қазақстан 2030 жылдарға дейін қазіргі өндіру көлемін — тәулігіне шамамен 2 млн баррель деңгейінде сақтай алады. Алайда 2040 жылға қарай мұнай тіпті ішкі өңдеуге де жетпей қалуы мүмкін, ал 2050 жылдары өндіру мүлдем тоқтайды.
Бұған дейін сарапшы 2050 жылға қарай Қазақстанда мұнай өндіру 2000 жылдардың басындағы деңгейге дейін төмендейтінін болжаған — 2025 жылғы 96 млн тоннадан 2050 жылы 38 млн тоннаға дейін. Осы жағдайда елдің мұнайдан түсетін кірісі де 2025 жылдан бастап азая бастайды.