Нигерия Президенті Бола Тинубу парламентке өзін-өзі өлтіруге әрекет жасаған адамдарды қылмыстық жауапкершіліктен босатуды ұсынды. Бастама аман қалғандарды қудалаудың орнына оларға медициналық көмек көрсетуді көздейді, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Ұсыныс Нигерияның тәсілін қылмыстық жазалаудан емдеу мен оңалтуға көшіруді мақсат етеді. Бұл қадам психикалық денсаулық саласындағы мамандардың көп жылдық талаптарынан кейін жасалып отыр. Өзін-өзі өлтіруге әрекетті декриминализациялауды көздейтін жеке заң жобасы Сенатта екінші оқылымнан өтті.
Нигерия заңнамасы бойынша өзін-өзі өлтіруге әрекет — қылмыстық құқық бұзушылық. Кінәлі деп танылғандар бір жылға дейін бас бостандығынан айырылуы, айыппұл төлеуі немесе екі жазаға да тартылуы мүмкін.
Сенаттағы заң жобасы да өзін-өзі өлтіруге әрекет үшін қылмыстық жазаны медициналық емдеумен, оңалтумен және қолдаумен алмастыруды көздейді. Оны сенатор Асукуо Экпенйонг ұсынған. Ол өзін-өзі өлтіруге әрекеттен кейін аман қалғандарды қудалау суицидтік ойлардан зардап шегетіндердің көмекке жүгінуіне кедергі келтіруі мүмкін деп дәлелдейді.
Сонымен қатар сенатор отбасылардың қудалау мен қоғамдық стигмадан қорқып, мұндай оқиғаларды жасыруы ықтимал екенін ескертті. Ол заң жобасы өзін-өзі өлтіруге әрекетті заңдастыруды немесе оны насихаттауды мақсат етпейтінін, керісінше аман қалғандарды қорғауды көздейтінін атап өтті.
Тинубу ұсынысын Сенат төрағасы Годсвилл Акпабио қолдап отыр. Бұған дейін ол өзін-өзі өлтіруге әрекеттен аман қалғандарды түрмеге жіберу керек деп ұсынған болатын.
«Біз қазір суицидті қылмыс деп отырмыз. Сондықтан әрекет жасасаңыз, сізді түрмеге жібереміз», — деген еді Акпабио.
Алайда Президент ұсынысын алғаннан кейін ол бұған дейінгі сөздеріне түсініктеме беруге тырысып, олар психикалық денсаулық жағдайы бар адамдарға қатысты еместігін мәлімдеді. Оның қосымша айтуынша, әрекеті психикалық жағдайға байланысты болған адамдарды жазалау — сезімталдыққа жатпайды.
Тинубудың хаты психикалық денсаулық саласындағы мамандардың заңды өзгерту туралы табанды талаптарынан кейін жолданды. 2024 жылғы мамырда өткен парламенттік қоғамдық тыңдауда Нигерия психиатрлар қауымдастығының сол кездегі президенті, профессор Тайво Обиндо заң шығарушыларды өзін-өзі өлтіруге әрекет үшін қылмыстық жазаны алып тастауға шақырған.
«Біз, ұлт ретінде, неге қудалауды емес, медициналық көмекке мұқтаж науқас адамдарды жазалаймыз?» — деп сұраған ол.
Психиатр ретіндегі тәжірибесіне сүйене отырып, Обиндо суицид салдарынан қайтыс болатын адамдардың көпшілігінде психикалық ауру тарихы болатынын айтты.
Акпабио Президенттің түзету заң жобасын қосымша қарау үшін Сенаттың тиісті комитетіне жіберді.
Нигерия — өзін-өзі өлтіруге әрекет қылмыстық құқық бұзушылық болып қала беретін бірнеше африкалық елдің бірі. Гана 2023 жылы өзін-өзі өлтіруге әрекетті декриминализациялады, ал Кенияның Жоғарғы соты 2025 жылғы қаңтарда оны қылмыс деп танитын заңды конституцияға қайшы деп таныды.
Осы материалда көтерілген мәселелер сізге әсер етсе, көмек пен қолдауды BBC Action Line арқылы алуға болады.


