«Одиссея» — осы жаздың ең күтілген фильмі. Гомердің ежелгі грек поэмасының бейімделген нұсқасын көруге асыққан көрермендер кинотеатрға бара алмай, онлайн көру мүмкіндігін іздейді. Дәл осы сәтте алаяқтар пайдаланып, жалған сайттар арқылы адамдардың банк деректерін ұрлайды.
Жалған сайттарда оң пікірлер қалдырылып, «тегін» деген сылтаумен банк картасының деректерін енгізуді сұрайды. Алайда фильмнің өзі жоқ, ал пікірлер — жалған. Құрбандардың ақшасы алаяқтардың қолына өтеді.
Бұл — танымал фильмдердің, сериалдардың немесе ойындардың шығуына байланысты таралатын кең таралған алаяқтық түрі. Алаяқтар ерте немесе оңай қолжетімділікті ұсынып, адамдардың қаржылық деректерін енгізуін күтеді.
Ескерту: фильм әлі кинотеатрларда көрсетіліп жатса, оны онлайн көру ұсынысы — қауіпті белгі. Мұндай сайттарға кірген адамдардың компьютеріне зиянды бағдарлама жұғуы мүмкін, ал болашақта фишингтік шабуылдардың нысанасына айналу қаупі бар.
Ұлыбританияның BeStreamWise ұйымы азаматтарды заңсыз стримингтің қауіптілігінен сақтандырады. Олардың мәліметінше, жеке деректерін қалдырған адамдар алаяқтардың қайта шабуылына ұшырауы мүмкін, сондай-ақ шоттарынан ақша ұрлануы ықтимал.
«Алаяқтар «Одиссея» сияқты ірі жобалардың айналасындағы қызығушылықты пайдаланып, жалған стриминг сілтемелері мен сайттар арқылы адамдарды жеке ақпараттарын беруге және алаяқтыққа ұшырауға итермелейді», — делінген хабарламада.
Бұл алаяқтық қалай көрінеді? Әртүрлі тілдерде бірнеше жалған сайттар жасалып, олар сенімдірек көрінуге тырысады. Кейбір жағдайларда жарнамалық баннерлер арқылы, кейде іздеу нәтижелерінде немесе басқа сайттар арқылы таралады. Сайттарда «пайдаланушылардың» жалған пікірлері мен бағалары орналастырылған.
Касперский зертханасының сарапшылары жалған сайттардың кейбірі құрбанның ана тілінде дубляж ұсынатынын айтады. Тіл құрбанның геолокациясына қарай таңдалады. Әдетте, фильмді ойнату әрекеті кезінде тіркелуді сұрайды, ол тегін деп көрсетіледі.
Тіркелу кезінде email және толық аты-жөні сұралады. Кейін банк деректерін енгізу қажет, себебі сынақ мерзімін белсендіру үшін қажет деп түсіндіріледі. Сайттар әдетте бірнеше құрылғыда шексіз қолжетімділікті уәде етеді.
Не істеу керек? Касперскийдің сарапшысы Ольга Алтухова тұтынушыларды жаңа ғана шыққан және әлі кинотеатрларда көрсетіліп жатқан фильм таныс емес платформада пайда болса, ерекше сақ болуға шақырады. «Біз адамдарды жеке деректерін қорғау және қаржылық шығындарды болдырмау үшін тек ресми сервистер арқылы контентке қол жеткізуге шақырамыз», — дейді ол.
Заңсыз стримингтің қаупі — компьютерге зиянды бағдарламаның жүгуы. Бұл хакерге құрылғыны басқаруға және қашықтан ақпаратқа қол жеткізуге мүмкіндік береді. Касперский сонымен қатар URL мекенжайын мұқият тексеруді ұсынады.
Егер алаяқтық құрбаны болсаңыз, дереу банкіңізге хабарласып, банк, инвестициялық және зейнетақы қорлары сияқты сайттар мен қосымшалардағы құпия сөздерді өзгерту керек. Содан кейін қауіпсіздікті күшейту үшін екі факторлы аутентификацияны қосыңыз. Ұлыбританияда ұлттық алаяқтық туралы хабарлау орталығы — Action Fraud-қа хабарласу қажет.