Ғалымдардың зерттеуі бойынша, органикалық жұмыртқа өндірісі қорада ұсталатын тауықтардың жұмыртқасына қарағанда климатқа екі есе көп зиян келтіреді. Егер Ұлыбританиядағы барлық жұмыртқа өндірісі органикалық еркін жүйеге көшсе, парниктік газ шығарындылары 2 316 000 тонна СО2-ге жетеді. Ал толығымен қорадағы жүйе болса, бұл көрсеткіш 1 184 000 тонна СО2 құрайды, – деп хабарлайды infohub.kz.
Органикалық еркін жүйе судың эвтрофикациясы, қышқылдануы және жерді пайдалану тұрғысынан да ең нашар нәтиже көрсетті. Бұдан басқа, зерттеушілердің айтуынша, органикалық еркін шаруашылықтарда тауықтардың өлім-жітімі ең жоғары болған. Себебі қорадағы тауықтар тиімдірек өнім береді, ал органикалық еркін модель бірдей мөлшерде жұмыртқа алу үшін көбірек тауық қажет етеді.
Дегенмен, зерттеу 2009–2010 жылдардағы деректерге негізделген. Зерттеушілер бұл оның шектеуі екенін мойындайды. Сондай-ақ, зерттеу пестицидтер немесе биоалуантүрлілік сияқты басқа экологиялық әсерлерді ескермеген.
Зерттеу авторларының бірі, доктор Харриет Бартлетт: «Менің ойымша, бұл тұрақтылық туралы сөз болғанда аздап назардан тыс қалатын мәселе. Ет және сүт өнімдері экологиялық тұрақтылық тұрғысынан жиі талқыланса, жұмыртқа өндірісі аз зерттелген», – деді. Бартлетт Оксфорд университетінің Смит кәсіпорын және қоршаған орта мектебінің аға ғылыми қызметкері және бұрын фабрикалық мал шаруашылығы әдістерін зерттеген.
«Корольдік қоғамның ашық ғылым» (Royal Society Open Science) журналында жарияланған зерттеуде Бартлетт әріптестерімен бірге Ұлыбританиядағы құс фермаларының деректерін саралап, парниктік газ шығарындылары, жерді пайдалану және ластану түрлері сияқты экологиялық әсерлерді есептеген. Олар сондай-ақ өлім-жітім және белгілі бір мөлшерде жұмыртқа өндіруге қажет тауық саны сияқты әл-ауқат көрсеткіштерін де қарастырған.
«Біз маңызды ымыра таптық: жануарлардың әл-ауқаты үшін жақсы деп саналатын ферма түрлері, мысалы, органикалық және еркін өсіру, бірдей мөлшерде жұмыртқа өндіру үшін көбірек құс қажет етеді. Олардың тиімділігі төмен әрі қоршаған ортаға әсері жоғары болуы мүмкін», – деп қосты Бартлетт.
Алайда Бартлетт зерттеу фабрикалық мал шаруашылығының толық бейнесін көрсетпейтінін айтты. «Органикалық өндіріс пестицидтік уыттылық және фермадағы биоалуантүрлілік жағынан жақсырақ болуы мүмкін», – деді ол.
Зерттеуге қатыспаған «Топырақ қауымдастығының сертификаты» (Soil Association Certification) реттеу және сауда мәселелері жөніндегі басшысы Ли Холдсток зерттеу «кейбір маңызды ымыраларды көрсеткенімен, қоршаған ортаға әсердің толық емес бейнесін бергенін» айтты. «Қарқынды жүйелерде құстар жемді тиімдірек пайдаланғандықтан, шығарындылар өнім бірлігіне шаққанда төмен болуы мүмкін. Бірақ бұл тек бір бөлігі. Шынымен тұрақты азық-түлік жүйесі табиғатқа, топырақ денсаулығына, су сапасына, синтетикалық заттарды пайдалануға және жануарлардың әл-ауқатына да назар аударуы керек», – деді Холдсток.
Зерттеушілердің бағалауынша, қазіргі жүйе бойынша, яғни жұмыртқа өндірісі қорадағы, қорада ұсталатын, еркін органикалық емес және еркін органикалық жүйелер арасында бөлінген кезде шығарындылар 1 439 000 тонна СО2-ге тең.