Үкіметаралық комиссияның бірлескен отырысы барысында Қазақстан мен Өзбекстанның премьер-министрлері Олжас Бектенов пен Абдулла Арипов Ақтау портына барып, Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) арқылы жүк тасымалын ұлғайту жоспарын әзірлеуді тапсырды. Бұл туралы infohub.kz хабарлады.
Ақтау халықаралық теңіз сауда порты — Қазақстандағы ең ірі теңіз торабы, ТХКБ-ның негізгі нысаны. Оның аумағы 44 гектарды құрайды, ал өткізу қабілеті жылына шамамен 12 миллион тонна жүкке жетеді. Порт Кавказ, Орталық Азия және Каспий аймағы елдеріне жыл бойы тасымалды қамтамасыз етеді.
Олжас Бектенов президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша үкімет аймақтың теңіз инфрақұрылымын дамытуға басымдық беріп отырғанын атап өтті. 2025 жылы Қазақстан Каспий маңы мемлекеттері арасында бірінші болып Құрық порты акваториясында түбін тереңдету жұмыстарын аяқтады. Ақтау портындағы осыған ұқсас жобаны 2026 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланған. Бұл кемелердің толық жүкпен қауіпсіз кіруін қамтамасыз етіп, өткізу қабілетін арттырып, порт қуаттылығын кеңейтуге жағдай жасайды.
«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының басшысы Елжас Отыншиев Ақтау және Құрық порттары инфрақұрылымының жиынтық қуаты жылына шамамен 22 миллион тоннаны құрайтынын хабарлады. Контейнер тасымалы сегментінде тұрақты өсім байқалады: 2022 жылдан 2025 жылға дейін қазақстандық порттар арқылы ТХКБ бойынша контейнер транзиті 3,8 есе өсті. Көлемді одан әрі арттыру үшін порт қуаттылығы кезең-кезеңімен кеңейтіліп, теміржол кірмелері жаңғыртылуда. Ақтау портында қуаты жылына 140 мың ТЭУ (жиырма футтық эквивалент) болатын контейнер хабының бірінші кезегі іске қосылды; екінші кезек 2027–2028 жылдары жүзеге асырылғаннан кейін оның жалпы қуаты 240 мың ТЭУ-ге жетеді. Алты контейнер тасығышының құрылысына тапсырыс берілді: төртеуі 2027 жылы, тағы екеуі 2028 жылы жеткізіледі. Сондай-ақ Шалқар – Бейнеу және Бейнеу – Маңғыстау учаскелерінде теміржол инфрақұрылымын жаңғырту аяқталуда, бұл порттарға жүктерді үздіксіз жеткізуді қамтамасыз етеді.
Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы тасымалдың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ерекше көңіл бөлінді. 2025 жылы Ақтау және Құрық порттары арқылы Өзбекстан жүктерін өңдеу көлемі 60%-дан астамға өсті. Жөнелтушілер үшін қолайлы тарифтік жағдайлар жасалған, дамыған инфрақұрылым жеткізу мерзімдерін қысқартуға мүмкіндік береді.
«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев теңіз және теміржол инфрақұрылымын дамытуға басымдық береді. Маңғыстау облысы жоғары транзиттік және логистикалық әлеуеті бар стратегиялық шекаралас аймақ болып табылады. Біздің міндетіміз – Орталық Азия елдерінің жүктеріне Кавказ, Түркия және Еуропа нарықтарына жылдам әрі сенімді шығуды қамтамасыз ету. Қазақстан Өзбекстанның экспорттық жүктерін Ақтау және Құрық порттары арқылы транзитін кеңейтуге дайын», — деп атап өтті Олжас Бектенов.
Сапар қорытындысы бойынша премьер-министрлер «Қазақстан темір жолы» ҰК АҚ-на «Өзбекистон темир йуллари» АҚ-мен бірлесіп, тасымал көлемін арттырудың нақты жоспарын әзірлеуді тапсырды.