Пәтер жалдау көбінесе отбасы бюджетінің едәуір бөлігін алып, өмір сүру деңгейін төмендетеді. Бірақ нарықтағы жағдай тұрғын үй ұсынысының шамадан тыс көбеюіне байланысты өзгеруі мүмкін, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Күз әдетте ірі қалаларда жалдау бағасының қымбаттау маусымы саналады: жатақханада орын жетпейтін студенттер есебінен сұраныс артады. Алайда құрылыс және жаңарту саласындағы сарапшы Диляра Сейтнурова Telegram-дағы BuildExpert арнасында 2026 жылы әдеттегі сценарий «бұзылуы» мүмкін екенін айтады. Себебі нарықтағы пәтер ұсыныстарының саны жалдаушылар тарапынан сұраныстан жылдамырақ жинақталуда.
Сарапшының пікірінше, жалдамалы тұрғын үй нарығында инвестициялық актив ретінде сатып алынған, жалға беріп, табыс табуды жоспарлаған көптеген бос және қоныстанбаған пәтер қалды. Бұл қазақстандықтардың ұсынысты ұлғайтқан құрылыс салушылардың бөліп төлеу бағдарламалары бойынша жылжымайтын мүлікті белсенді сатып алуына байланысты. Алайда жалдаушылардың төлем қабілеттілігі нарыққа ілесе алмайды: кірістер жылдам қарқынмен өспейді және инфляцияны әрең басып озады. Осындай жағдайға қарамастан, нарық әзірге бағаны түзетуге асықпайды.
Сарапшы атап өткендей, жалға берушілер тұрғын үйді қазіргі бағамен жалға беру мүмкіндігіне әлі сеніп, инфляцияға байланысты бағаны тіпті көтеруде. Маусымда жалдамалы пәтерлер бір жылда 13,1%-ға, ал бір айда небәрі 0,4%-ға қымбаттады. Шілдеде жылдық өсім 14,2%-ға жетіп, ел бойынша орташа мөлшерлеме шаршы метріне 5 134 теңгені құрады. Тамызда өсім айына плюс 4,2%-ға және жылына шамамен 17%-ға жеделдеп, орташа мөлшерлеме 5 350 теңгеге жетті. Қыркүйекте көптеген қалада жалдау бағасы өсе берді, ал Көкшетау мен Павлодарда жекелеген пәтерлер 20% және одан да жоғары қымбаттады.
«Ұсыныстың артығы туралы болжам — бір басқа. Бағаның өсуі туралы жаңа статистика — екіншісі. Бетбұрыс әрқашан алдымен келіссөздерде байқалады, ал баға индексінде кейінірек пайда болады. Индекс кешігеді. Сондықтан менің бағам: инвестициялық пәтерлердің салмағы шынайы және нарыққа қысым жасайды, бірақ сандарда әзірге бетбұрыс жоқ. Бүгінгі нарықты жалдаушының нарығы деп атау ерте», — дейді сарапшы.
Диляра Сейтнурованың айтуынша, қазіргі жағдайда және жалдау нарығындағы ұсыныстың шамадан тыс өсуі туралы болжамды ескерсек, қазақстандықтарға бірқатар шара қолдану қажет. Жалға берушілерге — қазіргі мөлшерлемелер бойынша табыстылықты қайта есептеу керек, өйткені бәсекелестік күшейген сайын тұрғын үйдің құны қысымда болады, бұл оның бос тұруын ұлғайтады. Жалға берілетін пәтер автоматты түрде тиімді бола бермейді. Жалдаушыларға — жалға берушілермен саудаласып, өз бағаларын ұсыну керек. Жиі қайта қараусыз тіркелген мөлшерлемеге айырбас ретінде ұзақ мерзім ұсынуға болады.
«Бос тұрудан қорқатын меншік иесі келісімге келеді. Әсіресе қасында үш ұқсас пәтер тұрған жерде», — деп есептейді сарапшы.