Чжэнчжоу университетінің археологтары ежелгі қытай жазасы – мұрын кесу – қолданылғанын растайтын тікелей қаңқа дәлелдерін алғаш рет тапты. Қалдықтар Хэнань провинциясындағы Саньчжиюань ортағасырлық зиратын зерттеу кезінде табылды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Ғалымдар Юань және Мин әулеттері тұсындағы, шамамен 1298–1404 жылдарға жататын жерлеу орындарын зерттеді. Зиратта барлығы 213 қабір болған, алайда тек біреуі ғана ерекше болып шықты: әйел бетімен жерленген. Ежелгі заманда мұндай жерлеу тәсілі қылмыскерлерге қатысты қолданылған.
Дененің стандартты емес қалпынан бөлек, әйелдің бассүйегінде мұрын қуысы аймағындағы бет сүйектерінің ауыр зақымдары тіркелген. Қайтыс болған кезде ол 40–45 жаста еді.
Бассүйектің компьютерлік томографиясы мұрын сүйектерінің бір бөлігі мен ішкі құрылымдардың кесілгенін анықтады, сонымен қатар бет бөлігінде жазылу немесе басқа сынық іздері табылған жоқ. Алдыңғы тістердің бүтіндігі және қосымша жарақаттардың болмауы зерттеушілерге жазатайым оқиғаны немесе құлауды жоққа шығаруға мүмкіндік берді. Зақымдар әдейі жасалған және дереккөздерде сипатталған мүгедектік жазасына сәйкес келеді.
Ежелгі қытай мәтіндерінде мұрын кесу өмір бойы таңба қалдыратын жаза шараларының бірі ретінде бірнеше рет аталған. Алайда осы уақытқа дейін археологтарда бұл процедураның тікелей физикалық дәлелдері болмаған. Бұл ашылым тарихи шежірелердің дәлдігін растайды және ортағасырлық Қытайдың құқықтық жүйесі туралы түсінік береді.