Қазақстан Қытайдың экономикалық есептеулерінде ерекше орын алады. Мұндай қорытындыға қытайлық іскерлік басылым All China Review сараптамалық шолуында келген, деп жазады қаржы аналитигі Андрей Чеботарев, деп хабарлайды infohub.kz.
Сандар көршілермен алшақтық ауқымын көрсетеді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның ЖІӨ 306 млрд долларға жетті — бұл бүкіл Орталық Азия экономикасының жартысынан астамы (53,7%). Салыстыру үшін: Өзбекстанның ЖІӨ — 147 млрд доллар, Түрікменстанның — 77 млрд доллар, Қырғызстанның — 21 млрд доллар, Тәжікстанның — 17 млрд доллар.
Табыс деңгейіндегі айырмашылық одан да айқын: Қазақстанда жан басына шаққандағы ЖІӨ шамамен 15 мың долларды құраса, Өзбекстанда — шамамен 3,8 мың доллар.
БҰҰ Сауда және даму жөніндегі конференциясының мәліметінше, Орталық Азияға тартылған жинақталған тікелей шетел инвестицияларының жалпы көлемі 220,5 млрд долларды құрайды. Оның 151,3 млрд доллары Қазақстанға тиесілі — бұл аймақтағы барлық инвестицияның 68,6%.
Қазақстан сондай-ақ Орталық Азияның ең ірі қаржы орталығы болып қала береді. Елдің банк секторы активтері 140 млрд долларға бағаланады, бұл аймақтағы басқа мемлекеттердің көрсеткіштерінен айтарлықтай жоғары.
Қытай үшін Қазақстанның маңызы тек экономика көлемімен ғана емес, стратегиялық орналасуымен де анықталады. ҚР аумағы арқылы Қытай мен Еуропа арасындағы құрғақ жүктердің шамамен 85% өтеді.
«Қытай бізді аймаққа басты қақпа ретінде көреді», — деп жазады аналитик өзінің Telegram-арнасында.
Екі ел арасындағы тауар айналымы 2025 жылы 48 млрд доллардан асты. Қазақстан мен Қытай бұл көрсеткішті 2030 жылға қарай 100 млрд долларға жеткізу мақсатын қойған. Сонымен қатар, Қазақстанға салынған қытай инвестициясы 11,4 млрд долларға жетті — бұл Орталық Азия елдері арасындағы ең үлкен көрсеткіш.
Қытай басылымында көршілес елдердің де өсім көрсетіп жатқаны атап өтілген, алайда дәл Қазақстан экономика ауқымын, дамыған қаржы жүйесін, инвестициялық тартымдылықты және негізгі транзиттік торап рөлін біріктіреді.
«Қазақстан — жай ғана аймақтың ең ірі нарығы емес, сонымен қатар ұзақмерзімді ынтымақтастық үшін Орталық Азиядағы ең стратегиялық маңыздылардың бірі, — деп жазады All China Review. — Көрші экономикалар күшті өсім көрсетіп, аймақтың жалпы серпініне үлес қосады, алайда ауқым, әртараптандыру, қаржы жүйесінің тереңдігі және Қазақстанның Қытайдың аймаққа кірер басты қақпасы ретіндегі орны оны алдағы жылдарға Орталық Азияның жетекші экономикалық орталығы ретінде көрсетеді».
Осылайша, қытай бизнесінің көзқарасы бойынша, Қазақстан — тек Орталық Азияның ең ірі экономикасы емес, сонымен қатар сауда, инвестиция және жаңа көлік маршруттарын дамыту үшін ұзақмерзімді стратегиялық алаң.