Қазақстанда өңіраралық ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдау кезінде фитосанитарлық бақылауды күшейту жоспарланып отыр, деп хабарлайды infohub.kz.
АӨК мемлекеттік инспекция комитетінің төрағасы Сәкен Қаныбеков ел ішінде карантиндік өнімдерді тасымалдау кезінде міндетті карантиндік сертификат енгізу жоспары туралы мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл шара ауыл шаруашылығы өнімдерінің қозғалысын қадағалауды жақсартуға және инфекция ошақтарының пайда болу қаупін азайтуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, Қазақстанда халықаралық тасымалдарда электронды фитосанитарлық сертификат енгізу және «ЕАСУ» ақпараттық жүйесін пайдалана отырып, карантиндік зертханалар жұмысын автоматтандыру қарастырылған. Фитосанитарлық бақылау бекеттері ЕАЭО елдерімен шекараға тікелей көшіріліп, жедел деректер алмасу үшін интернетке қосылған. Ақылы фитосанитарлық сараптамаға көшу зертхана штатын 254 адамға – 372 қызметкерге дейін ұлғайтуға, жалақы мөлшерін көтеруге, материалдық-техникалық жарақтандыруды жақсартуға және фитосанитарлық бақылау бекеттерінің жанынан жаңа нысандар құруға мүмкіндік берді.
Қазір Қазақстанда 21 карантиндік фитосанитарлық зертхана жұмыс істейді, оның тоғызы ПТР-жабдықпен жабдықталған. Биыл мұндай кешендер Шымкент, Қостанай және Көкшетау қалаларында орнатылады деп жоспарлануда. 2027 жылы Павлодар, Тараз қалалары мен «Бахты» фитосанитарлық бақылау бекетінде ПТР-жабдық пайда болады. Сондай-ақ, негізгі өткізу пункттерінде тағы 10 зертхана ашу жоспарланған.
АӨК мемлекеттік инспекция комитетінің дерегінше, Қазақстанда карантиндік нысандардың таралу алаңы 2021 жылғы 61,9 мың гектардан 2026 жылы 46,5 мың гектарға дейін қысқарған. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында карантиндік өнімдерді импорттау кезінде 1530-нан астам бұзушылық анықталды. Салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 200,2 млн теңгені құрады.
Сонымен бірге, елде шегіртке зиянкестерімен күрес жүйесі жетілдірілуде. Өңдеу бойынша қызметтерді сатып алу бірыңғай кешенді лотқа көшірілді, бұл бюджет шығындарын шамамен 2 млрд теңгеге қысқартуға мүмкіндік берді. Шегірткеге қарсы күрес аясында FITOCENTRE геоақпараттық жүйесі қолданылады, 103 ұшқышсыз ұшу аппараты пайдаланылады, ал бүрку техникасы паркі 427 бірліктен 556 бірлікке дейін ұлғайтылды. Нәтижесінде шегіртке зиянкестеріне қарсы қорғаныш өңдеу алаңы 2024 жылғы 3,1 млн гектардан 2026 жылы 1,8 млн гектарға дейін қысқарды.