Солтүстік Қазақстан облысындағы Сергеевка қаласында «Еңбек» бағдарламасы бойынша қоныс аударушыларға шамамен алты жыл бұрын салынған мемлекеттік үйлер бұзылып жатыр. Салынған 109 ғимараттың 14-і тұрғындар қараусыз қалдырған соң апатты деп танылды, төртеуі қазірдің өзінде бұзылды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бейбіт Халматовтың отбасы Сергеевкаға Оңтүстік Қазақстаннан төрт жыл бұрын көшіп келген. Қазір олардың үйі адамдар әлі тұратын көшедегі соңғы үй болып қалды — одан әрі бос ғимараттар тұр. Отағасының айтуынша, Ираннан Қазақстанға келген көршілері қоштаспай-ақ кетіп қалған, себебін де түсіндірмеген. Оның пікірінше, қоныс аударушылар үшін ұзақ солтүстік қыс ауыр сынақ болған.
«Қысқа дайындалу керек, біріншіден, осында. Мұнда, мысалы, қазірдің өзінде жарты жыл қыс. Дайындалу керек. Екі ай тек қысқа дайындалып жұмыс істедім. Астық, бидай, сабан — мұның бәрін жинау керек, егер шаруашылық ұстасаң. Көмір, отын да керек. Қалғаны біртіндеп келеді», — дейді Сергеевка тұрғыны Бейбіт Халматов.
Бейбіттің жұбайы отбасы тұрып жатқан үйге риза екенін жасырмайды. Оның айтуынша, бұл үй көршілері тастап кеткен үйден еш айырмашылығы жоқ. Рас, оның күйеуі жақсы қожайын болып шықты: мал ұстап, жөндеу жүргізіп, пешті жағуды үйренген, сондықтан алты баласы үйде жалаңаяқ жүреді.
«Жақсы, ыңғайлы, үй жылы. Балалар тек футболкамен жүреді. Жалпы, олар бізде, солтүстікте, ауырмайды. Табиғат тамаша. Аурухана жақсы, базар, дүкендер жақын, бәрі ыңғайлы. Ал пешті күйеуім жағады, ол бұл істе шебер», — дейді Сергеевка тұрғыны Жанар Сыдықова.
Шенеуніктер үйлерді қадағалап отырғанын, бірақ олар апатты болып қалғанға дейін мемлекетке қайтара алмағанын айтады. Мемлекеттік бағдарлама бойынша қоныс аударушылар тұрғын үйді жалға алу құқығында алып, айына 6–8 мың теңге төлеуге тиіс болған және толық құқылы қожайындар саналған. Тастап кеткен үйлерді тек сот шешімінен кейін немесе иелері ресми бас тарту жазған жағдайда ғана қайтарып алуға болатын. Алайда жаңа қоныстанушылар жылжымайтын мүліктен айырылуға асықпаған.
«Адам қыста кетіп, жиһаздың бір бөлігін қалдырған. Бірдеңесін алып, үнсіз кетіп қалған. Тұрғындар жоқ болғандықтан, біз бұл үйлерді ашуға мәжбүр болдық. Іздей бастаймыз — телефондары өшірулі. Сәйкесінше, біз оларға сотқа талап-арыз бердік», — дейді Шал ақын ауданы әкімінің орынбасары.
Сергеевкада қоныс аударушыларға арналған 109 үйдің құрылысы мемлекетке шамамен 800 миллион теңгеге түсті. Қазір олардың шамамен 80-іне адамдар қоныстанған. Мемлекеттік тұрғын үйді тастап кеткен 40 отбасыға сотқа талап-арыз берілді. Қоныс аударушылар мемлекет жұмсаған барлық қаражатты, оның ішінде көтерме жәрдемақы мен көшуге кеткен ақшаны қайтаруға тиіс. Бірақ шенеуніктер мойындайды: көптеген жауапкерден алатын ештеңе жоқ.