Қазақстанда несие алуға өз еркімен қойған тыйым займ беруді толық тоқтатпайды. «Стоп-кредит» қызметі қосылса да, банктер мен микроқаржы ұйымдары қаржыландырудың кейбір түрлерін бере алады. Бұл туралы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (АРРФР) еске салды, деп хабарлайды infohub.kz сайты.
Бұл сервис азаматтарға банк займдары мен микрокредиттерді рәсімдеуге шектеуді өз бетінше қоюға мүмкіндік береді. Тыйым әрекет етсе, кредитор ақша беруден бас тартуға міндетті. Бірақ заңда тікелей көзделген жағдайлар бұған жатпайды.
Атап айтқанда, банктер тауар сатып алуға және қызмет ақысын төлеуге тұтыну несиесін бере алады. Ол үшін қаражат тікелей сатушының немесе жеткізушінің шотына түсуі керек, ал қарыз алушы сатып алынған тауарды не көрсетілген қызметті растауға міндетті.
Тағы бір ерекшелік рефинансирлеуге қатысты. «Стоп-кредит» болса да, сол банктегі қолданыстағы қарызды өтеуге арналған жаңа займды рәсімдеуге кедергі жоқ.
Сонымен қатар шектеу төлем картасы бойынша белгіленген лимит аясындағы несиелерге қолданылмайды, егер олардың мөлшері 150 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК) аспаса. Агенттіктің жариялаған түсіндірмесінде бұл сома 648 750 теңге деңгейінде көрсетілген.
Банктер сондай-ақ салық қарызын, айыппұлдарды және атқарушылық іс жүргізу бойынша берешекті өтеуге арналған мақсатты займдарды бере алады. Мұндай жағдайларда ақша тікелей тиісті мақсатқа аударылуы тиіс.
Ұқсас ерекшеліктер микроқаржы ұйымдарына да қатысты. Тыйым қосылса да, азамат жеткізушіге қаражатты тікелей аудару арқылы тауар немесе қызмет сатып алуға микрокредит ала алады, сол МҚҰ ішіндегі қарызды рефинансирлей алады немесе салық, айыппұл және атқарушылық іс жүргізу бойынша берешекті өтеуге қаржы рәсімдей алады.
Ломбардтарға жеке ереже қойылған. Олар беретін микрокредиттерге «Стоп-кредит» қызметінің әрекеті мүлде қолданылмайды.
АРРФР кредиторлардың белгіленген тыйымды бұзғаны үшін жауапкершілігін де еске салды. Егер банк немесе МҚҰ қолданыстағы шектеуге және заңда көзделген ерекшеліктерге қарамастан займ рәсімдесе, ұйым заңнамада белгіленген берешекті есептен шығару шараларын қолдануға міндетті.
Бұдан бөлек, кредитор қарыз алушының кредиттік тарихын түзетуді және осындай займ бойынша одан өндіріп алынған қаражатты қайтаруды қамтамасыз етуі керек.
Реттеуші «Стоп-кредит» тетігіндегі ерекшеліктер қаржы ұйымдарын клиенттерге несие беру кезіндегі қалған заң талаптарын сақтаудан босатпайтынын атап өтті.
Қазақстандықтар жоғары мөлшерлемелерге байланысты ипотека мен автокредитті сирек алады: толығырақ осында оқыңыз.