2021 ж. 7 қазан
Құлан
Жамбыл облысы Рысқұлов ауданы Құлан ауылының маңында ортағасырлық Құлан қаласының орны сақталған. Құлан қаласы туралы VII ғасырдағы қытай, араб жазба деректерінде айтылады. Құлан қаласында көптеген...
2021 ж. 7 қазан
Клетка туралы жалпы мәлімет
Клетка — бұл жартылай өткізгіш мембранамен шектелген және тірі жүйелер жоқ ортада өздігінен көбеюге қабілетті тірінің (биологиялық белсенділігінің) негізгі бірлігі. Тіршілік клеткадан бастала...
2021 ж. 7 қазан
Байырғы қашықтық өлшемдері
Шақырым — ұзындық өлшемі. Шақырым Орта Азия мен Қазақстанда, сондай-ақ бірқатар Шығыс елдерінде де кең тараған. Қазақта шақырым өлшеміне дауыс жетер жердегі қашықтық алынған. Бұл нақтылы бір ...
2021 ж. 7 қазан
Құмкент
Оңтүстік Қазақстандағы Шолаққорған ауылынан 30 шақырым жерде ортағасырлық Кұмкент қаласының орны сақталған. Ол XIII-XIV ғасырларда Таластан Сайрамға қарай созылған керуен жолы бойындағы ірі сауда о...
2021 ж. 7 қазан
Хордалылар типі
Хордалылар типі (Chordata). Хордалылар жануарлар патшалығының негізгі типі болып саналады. Бұл типте 42 000-нан аса түр бар, олар әртүрлі ортада мекендейді. Хордалылар үшін бірқатар ерекше қасиетте...
2021 ж. 7 қазан
Жануарлардың, өсімдіктердің вирустары мен бактериялары
Вирустар әртүрлі жүйедегі организмдердің клеткаларында кездесетін болғандықтан, біз адамның, жануарлардың (сүтқоректілер), өсімдіктердің вирустары мен бактерияларын жеке қарастырамыз. Адамның жэне ...
2021 ж. 7 қазан
Сүтқоректілер туралы мәлімет
Сүтқоректілер немесе Аңдар класы (Mammalia) — бұл біршама ұйымдасқан, дамудың ең жоғарғы сатысында тұрған және барлық географиялық аймақтарда мекендейтін, негізінен құрлық омыртқалы жануарлар...
2021 ж. 7 қазан
Пиноцитоз дегеніміз не
Пиноцитоз (от грек. ріпо — ішу және cytos — клетка) деп клеткалар сұйықтықтарды және оларда болатын жоғарғы молекулалы заттарды плазмалық мембрананың дүмпуі арқылы сорып алу және көпірш...
2021 ж. 7 қазан
Тірі заттың қасиеттері
Тірі зат үшін бірқатар қасиеттер тән, олар бірігіп тірі затты тірі «етеді». Мұндай қасиеттерге өзінен-өзі көбею, ұйымдасу ерекшелігі, құрылым реттілігі, біртұтастылық және дискреттілік,...
2021 ж. 7 қазан
Фагоцитоз дегеніміз не
Фагоцитоз (грек. Phagos — жалмау және cytos — клетка) процесінің мәні сол, лейкоцит-клеткалар (макрофагтар мен нейтрофилдер) өздерінің клеткалық мембраналарын томпайту арқылы қатты затт...
2021 ж. 7 қазан
Клеткалардың көбеюі
Клеткалардың көбеюі немесе пролиферация (лат. proles — ұрпақ, ferre -әкелу) — клеткалардың жаңаруы мен өсуіне алып келетін процесс. Бұл процесс бірклеткалылар үшін де, көпклеткалы орган...
2021 ж. 7 қазан
Назарбаев Зияткерлік мектептерінде World Robot Olympiad 2021 Ұлттық чемпионатының жеңімпаздары анықталды
WRO-2021 байқауының басты тақырыбы – PowerBots, яғни қазіргі заманның ең жаһандық басымдықтарына арналған. Жасыл экономиканың болашағын қалай құруға болады, жаңартылатын жаңа энерг...
2021 ж. 7 қазан
Фотосинтез туралы мәлімет
Фотосинтез — бұл өсімдіктердің жасыл жапырақтарында судан және атмосферадағы көмір қышқылы газынан хлоропластардағы хлорофиллдер сіңірген күн (жарық) энергиясын пайдалана отырып органикалық қ...
2021 ж. 7 қазан
Қоңыр балдыр
Қоңыр балдыр (Рһаеорһуіа) — төменгі сатыдағы споралы өсімдіктер. Сабағы, жапырағы, тамыры, гүлі болмайды, денесі құрылысы бірдей тканьнен құралған. Құрамында фукоксантин пигменті болғандықтан...
2021 ж. 7 қазан
Қорқыт
Ұлы ойшыл, нұсқалы ақын, көріпкел, бақсы, аңыз кейіпкері Қорқыт баба IX ғасырда Сыр бойында өмір сүрген. Ол — дүние үнін қобыздың қыл ішегіне сыйғызған, күй шалу дәстүрін алғаш орнықтырушы, к...
2021 ж. 7 қазан
Қасен Бижанов
Бижанның Қасені өмір сүрген 1858-1934 жылдар аралығы — қазақ даласында ежелгі ел билеу дәстүрі — ұлысты біртұтас мықты ұстаған хан (1824 ж), сұлтан (1868 ж) билігі жойылып, Ресейде қалы...
2021 ж. 7 қазан
Вирустар туралы мәлімет
Вирустар — клеткадан тыс тіршілік ететін микроскопиялық ең кішкентай тіршілік иесі. Вирусты алғашқы ашқан Д. И. Ивановский, ол 1892 ж. темекінің жапырағының мозаика ауруының қоздырғышын зертт...
2021 ж. 7 қазан
Организмдер деңгейіндегі метаболизм
Ассимиляция сипатына қарай автотрофты, гетеротрофты және миксотрофты организмдерді ажыратады. Автотрофты (грек. autos-өзім, trophe-қорек), немесе өздігінен қоректенуші организмдер, — бұл орга...
2021 ж. 7 қазан
Бауырымен жорғалаушылар класы
Бауырымен жорғалаушылар класы (Reptilia) — бұл нағыз алғашқы құрлық омыртқалылары. Бұл кластағы түрлер саны 7000-ға жетеді. Жер шарының көптеген аймақтарында мекендейді. Оларға тән ерекшелікт...
2021 ж. 7 қазан
Буынаяқтылар типі
Буынаяқтылар типі (Arthropoda). Буынаяқтылар — омыртқасыз жануарлардың жоғарғы типі. Оның құрамына 650 000-ға жуық түр енеді, олардың негізгі бөлігін насекомдар құрайды. Түр саны бойынша ол ж...
2021 ж. 7 қазан
Клеткалар мен ұлпалардың эволюциясы
Ұлпаларда клеткалардың пайда болуы, мамандануы және бірігуі тарихи категория болып табылады, өйткені олар филогенез барысында пайда болды. Бірақ бұл категорияларды түсіндіру өте қиын, өйткені прока...
2021 ж. 7 қазан
Тұқымды тазалау
Егін жинағаннан кейін астықта әр түрлі қоспалар — арамшөптердің тұқымдары, жемістері, жеміс шоғырлары, вегетативті мүшелерінің сынықтары, негізгі дақылдардың семгендәндері, топырақ кесектері ...
2021 ж. 7 қазан
Тіршіліктің мәні мен негізі
Қазіргі кезде тіршіліктің мәнін түсінудің жалпыға ортақ методологиялық жолы тіршілікті соңғы нәтижесі өздігінен жаңару процесі ретінде түсіну болып табылады, ол ұдайы өсу түрінде көрінеді. Барлық т...
2021 ж. 7 қазан
Франция баспасөзінің тарихы
Франция баспасөзі – Францияда газет шығару ісі 17 ғасырда пайда болып, 1604 жылы алғашқы газет «Газет Француаз» жарық көрді. Әлемдегі ...