2020 ж. 7 қаңтар
Ақымжанның қоңыр күйі
Ақымжан — Алтай өңірінде жасаған атақты күйші, сыбызғышы өнерімен елге танылған адам екен. Сол тұста оның өнеріне таңдай қаққан үкірдай, билер қайда барса да, Ақымжанды қастарынан тастамай ер...
2020 ж. 7 қаңтар
Ілиястың простопқа айтқаны
Ұмытпасам, 1916 жылдың күзі ғой деймін. Спасс зауытының атақты саудагер байы Сейтқамалдың Әубәкірінің үйінде бас қосқан үлкен бір жиын болды. Ол жиынға Соколов деген простоп та қатысты. Үсті-басы с...
2020 ж. 7 қаңтар
Қазақ-қырғыз достығы
Бір жолы Әшімнің Құлжадағы қазақ-қырғыз ұйымшасында тұрған кезі екен. Әшімнің жақын досы, қырғыздың атақты күйшісі Асанәлі екеуі бір қырғыз семясында қонақ болса керек. Бозаға қызған соң Әшім мен А...
2020 ж. 7 қаңтар
Рақымның өмір толғауы
Еренқабырға өңірінде он саусағы түгел өнер Рақым деген шебер өткен. ол қазақ халқының мәдени өмірі мен заттық тұрмысына қажетті бұйымдарды өнер өресіне көтерген, өнермен қалың қауымға танылған шебе...
2020 ж. 7 қаңтар
Төрт жаяу күйі
Кешегі үкіметтен зорлық, жаулық көрген аласапыран заманда Алтайдан ауып босқан ел қайда тыныштық, қайда бостандық бар деп, Мори, Баркөл, гансуға ағылған. осындай босқан елдің соңынан қуған үкімет ә...
2020 ж. 7 қаңтар
Желмаяның желісі
Ерте заманда бір батыр болыпты, ол елі десе жанын үзеді екен. Бір күні елін ұры шауып кетіпті. Ол қасына қалың қол ертіп жауын қуалап, шауып кеткен малын қайтарып әкелуге жол тартыпты. Батыр желмая...
2020 ж. 7 қаңтар
Екібастұзда
1916 жыл еді. Июнь айының аяғы. Кешке жақын Спасс зауытынан шапқыншы келді. Жұрт үрпиісіп жиналысып қалды. Ентелей басып мен де келдім. Сөйтсек, патша қазақтардан солдат алатын бопты. Ертең солдатқ...
2020 ж. 7 қаңтар
Құйрығы айыр, жалы тік еді, содан білдім
Қожанасыр бір күні балық ауламақшы болып көлге барыпты. Балық қармағына ілікпей көп отырады. Содан әбден жалыққан кезде бір балық іліге кетіпті. Бұған қуана күйгелектей балығын қармағынан ағытып жа...
2020 ж. 7 қаңтар
Үш балам
Мұхит Битеновтың күйі. «Үш балам» күйін 1962 жылы автордың өзі орындап, оның шығу тарихын да айтып берді.
2020 ж. 7 қаңтар
Телқоңыр (ІV нұсқа)
Мүкей бас болған он бес жортуылшы солтүстік Алтай сілемдерін мекендейтін дөртуыл елінен 300 жылқы айдап келіп, Қаба ауданының батысындағы Қара жиде, Бүркеу дейтін жерде жылқыны бөліске салады. Мүке...
2020 ж. 7 қаңтар
Қоңыр ала
Түркештің тұсында Жолдыбай деген кедей болыпты. Жолдыбайдың мал дегенде, маңдайына біткен жалғыз қоңыр ала аты бар екен. Ол шапса, алдына қара салмайтын жүйрік болса керек. Талай ат шабыс бәйгісіні...
2020 ж. 7 қаңтар
Қожанасырдың сатушы болуы
Өткен заманда Қожанасыр сауда жұмысымен айналысып, бір саудагердің дүкеніне сатушы болыпты. Бір күні тұтқиылдан ревизор келіп, апай-топай ревизия жасады. «Қорытындыда үш жүз сом ақша саудаңна...
2020 ж. 7 қаңтар
Шамшырақ тас
Ол заманда, жазда, қазақ ауылдары мал жайылымын өзгертіп, бір жерден екінші жерге көшіп-қонып отырған. Сондай бір көште Тананың әкесі Тілеміс би үлкен ұлы Тананың киіз үйін ең алдымен көшіріп, жайл...
2020 ж. 7 қаңтар
Ақ ерке, Ақ толқын, Жай толқын
Халық ішінде мынадай бір аңыз бар екен: ертеде атақты бір домбырашы жігіт жолдастарымен жолаушылап келе жатып, сусындап алу үшін жол-жөнекей бір үйге түседі. Бұлардың алдынан бір қабаған ит шығып ү...
2020 ж. 7 қаңтар
Қосбасқан (ІІ нұсқа)
Мүкей мен Жайыр жортуылда жүріп бір байдың қыз ұзату тойына қатынасып қалады. олар өздерінің атын-жөнін құпия сақтап, отау үйінде болып жатқан жастардың сауығына кіреді.
2020 ж. 7 қаңтар
Аққу (V нұсқа)
Меруерт Мерхадиннің күйі. Бұл күйді 1962 жылы Меруерт өзі орындап, шығу тарихын да әңгімелеп берген еді.
2020 ж. 7 қаңтар
Таң бұлбұлы
Күй қуалап, ізденіп жүрген жас Әшім, бір жылы Көкқамыр баурайын аралай келіп Қайшы, Шірке жайлауында болады. Барған жегжатының Әшіммен шамалас бір ұлы бар екен. Екеуі кешқұрым сауындағы биені өріст...
2020 ж. 7 қаңтар
Айнам қалды (ІІ нұсқа)
Өткен ғасырда, Батыс Қазақстандағы төрелердің ауылында елге қадірлі, шебер домбырашы атанған Ханым деген қыз болыпты. Сол ауылда Ханымның жасынан сүйген Оспан атты жігіті бар екен. Оспан сіңірі шық...
2020 ж. 7 қаңтар
Бөктергі
Ел ішінде мынадай аңыз бар: тегінде бөктергі деген аса қыран құс болыпты. Ол көзіне көрінген құстың бәрін алып жей беріп, құс тұқымы азайып кетіпті. Құстар жиналып құс патшасына арыз қылыпты. Құс п...
2020 ж. 7 қаңтар
Сары өзен (ІІ нұсқа)
Ертеде, қалмақтардың жаугершілік заманында, қалмақтар қазақ ауылдарына шабуыл жасап, адамдарын тұтқындап, малдарын айдап кетіпті. Сол тұтқынның ішінде жылқышы Саймақта бар екен. Қалмақ елінде Сайма...
2020 ж. 7 қаңтар
Самұрықтың зары
Ертеде самұрық атты құс болыпты. Оның жан-жануар біткенге қастығы жоқ екен. Бұл өңірге жазда келіп балапандап, балапанын ұшырғаннан кейін, басқа бір өңірге қыстап келуге кетіп қалады екен. Зәулім а...
2020 ж. 7 қаңтар
Әміренің арманы
Әміре — Алтайда туып, кейінірек Еренқабырғаға көшіп келіп мекендеген. Күйші, қолөнершілікпен жан бағып, етікші, ағашшы, темірші болған. Жас ортасында әйелі қайтыс болып, жалғыз ұлынан басқасы...
2020 ж. 7 қаңтар
Күзетші қыз
Көгілдір ай сәулесі түсіп тұр. Жайлаудың жалпақ беткейіндегі ұйқыға батқан ауылдың солтүстік астырты теріскейлі бүргені қалың болып, осы шытырманның арасын жарып өткен жан жолмен екі жүргінші келе ...
2020 ж. 7 қаңтар
Үш күйдің аңызы
Алқабекте деген бір бай болған екен. Байдың мәпелеп баққан екі енеге телі бір қоңыр құлыны болыпты. Оның жүрісі жайлы, жалы майда, өзі суреттей көркем екен. Байдың осындай әдемі тағы да бір аты бар...