Арба – ежелден келе жатқан қарапайым көлік түрі. Арбаны тек қазақ халқы ғана емес, бүкіл жер шарындағы халықтардың бәрі қажетіне жаратқан. Оны ертеде әскери көлік ретінде пайдаланса, кейін жо...
Қазақ халқы ертеден өзінің тілі мен дәстүрін қалыптастырған түркітектес халық. Тіл ерекшелігі мен сөз мағынасы жағынан қазақ тілінің атаулары мен сөйлеу мәнері тұрғысынан әлемдегі ең бай тілдің бірі.
Қазақ халқы ежелден-ақ ұлттығымызды ұлықтауға, қасиетті құндылықтарымызды қазынадай сақтауға ерекше мән берген. Осы орайда қазақы ұлттық сусындарымыздың қандай түрлері бар? Сол сусындарымызды кімде...
Иллюстрация: Евгений Ким
Біраз уақыт бұрын досымның мектепте оқитын ұлына «Қазақ халқының ұлттық дастарханы» тақырыбына реферат жазуға тапсырма берілген екен. Ізденіс барысында ғаламтор парақтарына көз жүгіртке...
- Жұлдызды қолмен көрсетсе, қолға сүйел шығады деген ырым бар.
Халқымыздың ұлттық киімдерінің түрлері өте көп. Кең байтақ даламыздың табиғатына, ауа райына байланысты киім түрлерінде де ерекшеліктер бар.
Ақсүйек Ақсүйек – жігіттер мен қыздар жиналып, жаздың айлы түнінде ашық далада ойнайтын қазақтың ұлттық ойыны. Ойынға ұзақ уақыт күн көзінде жатып әбден қураған мал сүйегі не қабығы аршылған...
Ас – аты әйгілі адамдарға, мысалы, батыр, би, болыс, байларға, белгілі өнер иелерінің қайтыс болғанына бір жыл толғанда оның аруағына бағыштап берілетін ас әрі той. Мұнда жүздеген мал сойылып...
Өткен ғасырларда қазақ халқы Отанын, дінін сатқандарға, құдайға, пайғамбарға, аруаққа тіл тигізгендерге, аса ауыр қылмыс жасағандарға өте қатаң тәртіптік заң қолданған.
Өмір болған соң ауыл арасында, ел ішінде, үй ішінде дау-жанжал, түсініспеушілік болмай тұрмайды. Мұндай жағдайда аузы дуалы, қазақ заңын, істің жөн-жобасын білетін әділетті билер шиеленіскен істі ш...
Қазақта қонақ сыйлаудың бірнеше түрлері бар. Соның бірі - түстену салты. Бұл - кәдімгі қонақасына жақын ғұрыптың бірі. Ұлтымыздың әдеті бойынша бірнеше жас жігіттер соғымы семіз, қонақасыға мырза ү...
Қазақта "Аталы сөзге арсыз да тоқтайды" деген мақал бар. "Бас кеспек болса да, тіл кеспек жоқ", - дейтін қазақ халқы қай заманда да қашанда жүйелі сөзге тоқтаған. Сөз асылын, ор...
Тілашар тойынан кейін бала сабаққа, яғни медресеге, барған. Әр ата-ана молдаға өз балаларын аманат етіп тапсырған: «Молдеке, баламның сүйегі менікі, еті сенікі».
Қазақтың әдет-ғұрпында жол-жоралғы деген ұғым бар. Бұл – әр адамның еңбегіне, ата-тегіне, туыстық қатынастарына сай жасалатын алыс-беріс, сый-сыяпат ретінде берілетін тарту-таралғы. Мұның әр ...
Қазақтар асты дәм деп атайды. Халық арасында біреуді еске алғанда: «Дәмдес болып едік. Үйінен дәм татып едік», - деп, ренжігенде, өкпелегенде: «Дәм-тұзым атсын! Дәм-тұзыма салдым&...
Бітім салты – халық арасында маңызы зор, өте қиын әрі күрделі іс. Бұл – хан, би, ақсақалдардың араласуымен бітетін елдік шаруа, өйткені оның бүгінгі ғана емес, алдағы бірнеше жылдық, ті...
Асты «Бісміллә!» деп бастайтын қазақ тамақтанып болған соң, оны батамен қайыратын әдетінен әлі күнге дейін жаңылған жоқ. Мұны ас қайыру деп атаймыз. Ас қайыру тілек, батамен айтылады. О...
Білектей арқасында өрген бұрым,
«Ең әдемі киім – ұлтыңның киімі», - деген ұлы адамдар. Қазақ халқының ұлттық киімдерінің түрі де, үлгісі де еш халықтан кем болған жоқ. Оның көркем үлгілері әлемнің этнографиялық ...
Ел-жұртымыздың мәдени-тұрмысы мен рухани зердесінде кәдімгі қамшымыз ерекше орын алып келген. Бұл күндері оған тереңірек ой жіберсек, осы бір шағын ғана дүниенің атқарар қызметі сан алуан.
Қазақ халқы киіз үйді «қасиетті, киелі қара шаңырағымыз» деп дәріптейді, өйткені ол – мыңдаған жылғы баспанасы, мәдениеті, мақтанышы, табысы әрі тарихи ескерткіші. Мұнда ата-бабам...
Киіз үй – «Атамыз – Алаш, керегеміз – ағаш», «Киіз туырлықты, ағаш уықты қазақпыз» деп, аталы сөз айтып қалдырған ата-бабаларымыздың негізгі баспанасы...
Ұлттық ұғымда киіз үй және оның әрбір құрамдас бөлшегі қасиетті деп саналады. Соған орай ата-бабаларымыз әрбір затқа лайық ұлықтау, теңеу, бейнелеу сияқты ойлы ұғымдармен бірге тәрбиелік мәні...