29 sáýir — birneshe halyqaralyq mereke men tarıhı oqıǵalar toǵysqan kún. Halyqaralyq bı kúni, Immýnologıa kúni jáne Hımıalyq qarý qoldaný qurbandaryn eske alý kúni atap ótiledi. Al Qazaqstanda jyldar boıy osy kúni eleýli oqıǵalar bolǵan, dep habarlaıdy infohub.kz.
Halyqaralyq bı kúni IýNESKO-nyń Halyqaralyq bı keńesiniń bastamasymen 1982 jyly belgilendi. Kún fransýz baletmeısteri, teoretık jáne reformator Jan-Jorj Noverdiń (1727–1810) týǵan kúnine oraı tańdaldy. Ony «zamanaýı balettiń ákesi» dep ataıdy. Usynysty pedagog ári horeograf Petr Gýsev engizdi.
Halyqaralyq ımmýnologıa kúni Halyqaralyq ımmýnologıalyq qoǵamdar odaǵy (IUIS) men Eýropalyq ımmýnologıalyq qoǵamdar federasıasynyń (EFIS) bastamasymen atalyp ótedi. Alǵash ret 2005 jyly eýropalyq deńgeıde atalyp, 2007 jyldan bastap halyqaralyq mártebe aldy. Bul kúnniń basty maqsaty — ımmýnologıanyń ınfeksıalar, aýtoımmýndy aýrýlar jáne qaterli isikpen kúrestegi mańyzdylyǵyn kórsetý, sondaı-aq ár el mamandaryn tájirıbe almasýǵa biriktirý.
Hımıalyq qarý qoldaný qurbandaryn eske alý kúni 2005 jyly qarashada bekitilgen. Bul kún 1997 jyly 29 sáýirde Hımıalyq qarýdy ázirleýge, óndirýge, jınaqtaýǵa jáne qoldanýǵa tyıym salý men ony joıý týraly konvensıanyń kúshine enýine baılanysty.
1911 jyly brıtandyq kásipkerler ıgergen Dossor munaı ken ornynan qýatty munaı fontany atqylady. Uńǵyma 30 saǵat boıy atqylap, 16 700 put munaı berdi.
1936 jyly «Vechernı Almaty» (burynǵy ataýlary — «Sosıalısıcheskaıa Alma-Ata», «Vechernáá Alma-Ata») gazetiniń tuńǵysh sany jaryq kórdi. Basylym ekonomıka, qala sharýashylyǵy, mádenıet, medısına, bilim men tárbıe máselelerin qamtyp, sondaı-aq sport, sózjumbaq, juldyznamá, ázilder sıaqty tanymdyq-oıyn-saýyq taqyryptaryna da kóńil bóldi.
1940 jyly Qazaq memlekettik akademıalyq drama teatrynda Ǵabıt Músirepovtiń «Qozy Kórpesh — Baıan sulý» pesasynyń premerasy ótti.
1992 jyly Almatyǵa Túrkıa Respýblıkasynyń premer-mınıstri Súleımen Demırel resmı saparmen keldi. Saltanatty jaǵdaıda Qazaqstandaǵy Túrkıa elshiliginiń ashylýy boldy.
2002 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janynan Ulttyq keńes quryldy. Onyń maqsattary — memlekettik ómirdiń mańyzdy máseleleri boıynsha usynystar ázirleý, memlekettik organdardyń halyq aldyndaǵy jaýapkershiligin arttyrý, azamattyq qoǵammen keń talqylaý arqyly ishki jáne syrtqy saıasattyń negizgi baǵyttaryn aıqyndaý.
2006 jyly Almatyda Qazaqstannyń mýzyka mádenıetiniń kórnekti qaıratkeri, kompozıtor, qazaq halyq mýzykasy týraly kitaptardyń avtory, akademık Ahmet Jubanovtyń memorıaldyq mýzeıi ashyldy.
2011 jyly rejıser Ardaq Ámirqulovtyń Shyńǵys Aıtmatovtyń povesi boıynsha túsirilgen «Qosh bol, Gúlsary!» fılmi kýrorttyq Kısh aralynda ótken birinshi Halyqaralyq ıran kınofestıvaliniń arnaıy júrı syılyǵyn aldy.
Sol jyly Almatyda KSRO halyq ártisi, Halyq Qaharmany, M. Áýezov atyndaǵy Qazaq akademıalyq drama teatrynyń rejıseri Ázerbaıjan Mambetovke (1932–2009) memorıaldyq taqta ornatyldy. Taqta mádenıet qaıratkeri turǵan úıge qoıyldy.
2013 jyly «Úılesim sabaqtary» fılmi Nú-Iorktegi «Traıbeka» festıvalinde úzdik rejıserlik debút úshin arnaıy dıplom aldy. Buǵan deıin bul fılm «Berlınale-2013» basty baıqaýyna qatysqan tuńǵysh qazaqstandyq fılm bolyp, Azız Jambakıevtiń operatorlyq jumysy úshin «Kúmis aıý» syılyǵyn, Morgen Post gazetiniń júldesin jáne synshylardyń oń pikirlerin alǵan bolatyn.
2017 jyly Qazaqstanda sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl týraly alǵashqy ulttyq baıandama jarıalandy. Qujatqa qabyldanǵan zańnamalyq sharalarǵa sholý, problemalardy taldaý jáne olardy sheshý jónindegi usynystar engizilgen.
Sol jyly Pekındegi Sınhýa ýnıversıtetinde Azıa ýnıversıtetteri alánsynyń (AÝA) quryltaı samıti ótip, oǵan Nazarbaev Ýnıversıteti qosyldy. Alánsqa Taıland, Gonkong, QHR, Úndistan, Saýd Arabıasy, Sıngapýr, Ońtústik Koreıa, BAÁ, Indonezıa, Malaızıa jáne Japonıadan 15 joǵary oqý orny múshe boldy.
2018 jyly Italıanyń Pezaro qalasynda Dj. Rossını atyndaǵy XV Halyqaralyq mýzyka baıqaýynda «Forte trio» memlekettik trıosy men «Astana sazy» fólklorlyq ansambli («Qazaqkonsert») «Halyq oryndaýy» nomınasıasynda birinshi oryndy ıelendi. Italıalyq kórermen A. Ormanbek, N. Iakıaev jáne A. Omarovtyń kobyz ben dombyrada oryndaýyndaǵy Qurmanǵazy, Ketbuǵa, Yqylas, D. Nurpeıisova jáne S. Turysbektiń kúılerin tyńdady. Mýzykanttar Dj. Rossını atyndaǵy arnaıy syılyqqa ıe boldy.
2019 jyly Astanada Ulttyq qorǵanys ýnıversıtetiniń bazasynda TMD elderiniń áskerı oqý oryndary qaýymdastyǵynyń alǵashqy otyrysy ótti. Qaýymdastyq Qazaqstannyń bastamasymen áskerı bilim salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý, ǵylymı-pedagogıkalyq kadrlardy daıarlaýdy úılestirý, olardy qaıta daıarlaý jáne biliktiligin arttyrý úshin quryldy.
2021 jyly Samarqandta Qazaqstannyń Bas konsýldyǵynyń resmı ashylýy boldy. Samarqand oblysynyń ákimi E. Turdymov bul oqıǵany tarıhı mańyzdy dep atap, eki el arasyndaǵy strategıalyq áriptestikti keńeıtý baǵytyna saı keletinin aıtty.
2022 jyly Tbılısıde uly qazaq aqyny jáne oıshyly Abaıǵa eskertkish ashyldy. Saltanatty shara Qazaqstan men Grýzıa arasyndaǵy dıplomatıalyq qatynastardyń 30 jyldyǵyna oraı uıymdastyryldy. Grýzıadaǵy Qazaqstannyń Qurmetti konsýly Georgı Djahýtashvılıge «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 30 jyl» mereıtoılyq medali, al eskertkishtiń avtory, grýzın músinshi Djýmber Djıkıaǵa QR elshiliginiń alǵys haty tabys etildi.
Sol jyly Pekınde Ahmet Baıtursynulynyń 150 jyldyǵy men Roza Baǵlanovanyń 100 jyldyǵyna arnalǵan estelik konvertter shyǵaryldy. Bir konvertte aǵartýshy jáne qoǵam qaıratkeri Ahmet Baıtursynuly, ekinshisinde ańyz ánshi Roza Baǵlanova beınelengen.