AQSH-tyń 25 shtaty Donald Tramp ákimshiliginiń 60 saýda seriktesine qatysty engizgen jańa tarıfterine qarsy sotqa shaǵym túsirdi. Bul tarıfter taýarlarǵa 10-12,5 paıyz mólsherinde belgilenip, aqpan aıynda Joǵarǵy sot ımporttyq bajdardyń kúshin joıǵannan keıin olardy almastyrýdyń syltaýy retinde qarastyrylýda, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Shtattar AQSh Halyqaralyq saýda sotynan tarıfterdi toqtatýdy, olardy zańsyz dep tanýdy jáne tólengen bajdardy qaıtarýdy talap etýde. İs-áreketke qatysýshy shtattardyń málimetinshe, ótken aıda 59 el men Eýropalyq Odaqqa qatysty engizilgen tarıfter AQSh ımportynyń 99,4 paıyzyn qamtıdy. Tramp ákimshiligi bul elderdiń májbúrli eńbekpen óndirilgen taýarlar ımportyna qarsy kúreste jetkilikti shara qoldanbaǵanyn alǵa tartýda.
Nú-Iork shtatynyń bas prokýrory Letısıa Djeıms málimdemesinde: «Joǵarǵy sotta jeńiliske ushyraǵan ákimshilik otbasylar men bızneske salynatyn salyqtardy zańsyz kóterýge taǵy bir áreket jasap otyr. Ákimshilik qalaı aqtaýǵa tyryssa da, zań men Konstıtýsıa prezıdenttiń qalaǵan elderine keń aýqymdy tarıfter engizýge quqyǵy joq ekenin anyq kórsetedi», — dedi.
Nú-Iorkten basqa, iske Arızona, Kalıfornıa, Kolorado, Konnektıkýt, Delaver, Gavaıı, Illınoıs, Massachýsets, Merılend, Men, Mıchıgan, Mınnesota, Nevada, Nú-Djersı, Nú-Meksıko, Soltústik Karolına, Oregon, Rod-Aılend, Vırdjınıa, Vermont, Vashıngton jáne Vıskonsın shtattary, sondaı-aq Kentýkkı men Pensılvanıa gýbernatorlary qosyldy.
Jańa tarıfter shilde aıynda kúshine endi, buǵan deıin aqpanda «Azattyq kúni» tarıfteri konstıtýsıaǵa qaıshy dep tanylyp, ýaqytsha tarıfterdiń merzimi aıaqtalǵan bolatyn. Sońǵy tarıfter 1974 jylǵy Saýda zańynyń 301-babyna súıenedi, bul ereje májbúrli eńbekti qoldanatyn elderge baǵyttalǵan. Jańa tarıfter Kanada, Japonıa, Norvegıa, Taıvan jáne Qytaı sıaqty iri saýda seriktesterine áser etedi.
Bul sot isi Liberty Justice Center uıymynyń eki amerıkalyq shaǵyn bıznes atynan bergen jeke shaǵymynan keıin tústi. Olar Tramptyń jańa tarıfter arqyly atqarýshy ókilettigin asyra paıdalanǵanyn alǵa tartýda. Aq úı ókili Kýsh Desaıdyń aıtýynsha, «Amerıka Qurama Shtattary zańdy ókilettigin paıdalanyp, AQSh saýdasyn aýyrlatatyn negizsiz áreketterdi joıýǵa tyrysýda. Shet eldiń májbúrli eńbekpen óndirilgen taýarlar ımportyna tyıym salýdy tıimdi engizbeýi negizsiz bolyp tabylady jáne AQSh saýdasyna, onyń ishinde amerıkalyq jumysshylarǵa aýyrtpalyq túsiredi. 301-bap tarıfteri prezıdenttiń birinshi merziminen beri zańdy turǵydan turaqty qural ekenin dáleldedi jáne qazir de solaı».
Nú-Iork gýbernatory Ketı Hokýl men shtat bas prokýrory ákimshiliktiń «elderdiń májbúrli eńbekke qarsy kúresin zertteýge» negizdelgen tarıfteri 301-baptyń talaptaryn qanaǵattandyrmaıdy dep esepteıdi. Olardyń pikirinshe, ákimshilik «májbúrli eńbekti» keń aýqymdy elderge zıandy tarıfter engizý saıasatyn jalǵastyrý úshin syltaý retinde paıdalanýda, bul saıyp kelgende tutynýshylar úshin baǵanyń ósýine ákeledi.
Hokýldyń aıtýynsha, «Prezıdent Tramptyń zańsyz tarıfteri — eńbekqor otbasylarǵa salynatyn salyqtan basqa eshteńe emes, bul azyq-túlik, turmystyq zattar, qurylys materıaldary jáne nú-ıorktyqtar táýeldi kóptegen kúndelikti taýarlardyń qymbattaýyna ákeledi. Joǵarǵy sot bul ákimshiliktiń keń aýqymdy tarıfter engizý úshin zańdy elemeýine jol berilmeıtinin anyq kórsetti».