AQSh dıplomattary Birikken Ulttar Uıymynyń otyrysynan shyǵyp ketti. Buǵan Fransıanyń Donald Tramp tusyndaǵy adam quqyǵyna qatysty syny sebep boldy. Oqıǵa dúısenbi kúni BUU Qaýipsizdik Keńesiniń Ýkraına-Reseı soǵysyna arnalǵan otyrysynda oryn aldy. Birneshe kún buryn Tramp ákimshiligi kóptegen elge keń aýqymdy tarıfter engizip, ony «májbúrli eńbek» aıyptarymen negizdegen edi, dep habarlaıdy infohub.kz.
Synshylar AQSh prezıdentin bul aıyptardy jańa bajdardy aqtaý úshin «yńǵaıly» syltaý retinde paıdalandy dep aıyptady. Beısenbi kúni jarıalanǵan tarıfterge Fransıanyń Jenevadaǵy BUU mısıasy áleýmettik jelide erekshe ún qatty. «AQSh buryn adam quqyǵynyń shamshyraǵy edi. Endi olaı emes. Búgin ol Soltústik Koreıa, Nıkaragýa, Malı jáne Reseımen qatar oqshaýlandy. Álem ony endi tyńdamaıdy. #AmericaAlone», — dep jazdy fransýz mısıasy.
BUU-nyń adam quqyǵy jónindegi bas komısary Folker Túriktiń qaıta taǵaıyndalýyna AQSh qarsy daýys berdi. Onyń aıtýynsha, AQSh buryn adam quqyǵy salasynda kóshbasshy bolǵan, al qazir jaǵdaı ózgerdi. Túrik naýryz aıynda AQSH-taǵy «baǵyttyń túbegeıli ózgerýine» alańdaýshylyq bildirgen edi. Maýsymda ol AQSh ımıgrasıalyq qamaýyndaǵy ólimderge «jedel, táýelsiz, ádis jáne tıimdi tergeý» júrgizýdi talap etti.
Túriktiń qaıta taǵaıyndalýyna AQSH-tan bólek Soltústik Koreıa, Reseı, Izraıl, Nıkaragýa, Malı sıaqty toǵyz el qarsy daýys berdi. Alaıda onyń kandıdatýrasy maquldandy: 144 el, onyń ishinde Fransıa, Qytaı jáne Ulybrıtanıa jaqtap daýys berse, 13 el qalys qaldy.
AQSH-tyń BUU-daǵy elshisi Maık Ýolts jeksenbi kúni X áleýmettik jelisinde Fransıanyń mısıasyna jaýap berip: «Fransıanyń adam quqyǵyn eń nashar buzýshylardy qorǵaý úshin daýys berýi uıat — bul tańqalarlyq emes. Olar AQSh, Ulybrıtanıa jáne Izraıl sıaqty erkin demokratıalarǵa dáris oqyp, álemdegi eń qatal ozbyrlarmen jaqyndasyp júr», — dedi.
Dúısenbi kúngi otyrysta AQSh vıse-elshisi Den Negrea: «Biz álemdegi bostandyq shamshyraǵy bolyp qala beremiz. Sondyqtan olar ózderiniń menmendik pen qurmetsiz rıtorıkasynan bas tartyp, osy keńestegi ornyna laıyqty áreket etkenshe, olardyń saıasılandyrylǵan bos sózderin tyńdamaımyz», — dep málimdedi.
Fransıanyń BUU-daǵy elshisi Jerom Bonnafon shyǵyp ketýge tikeleı jaýap bermeı, BUU halyqaralyq beıbitshilik, qaýipsizdik, adam quqyǵy jáne damý úshin qurylǵanyn aıtty. «Osynyń bári Fransıanyń BUU ishinde jumys isteý rýhyn quraıdy — bul ınstıtýtty, onyń táýelsizdigin jáne jarǵyǵa qyzmet etý qabiletin saqtaý», — dedi ol.
AQSH-tyń shyǵyp ketýi Tramptyń «májbúrli eńbekti» 80-nen astam elden ákelinetin taýarlarǵa 10% pen 12,5% aralyǵyndaǵy tarıfter engizýge syltaý retinde paıdalanǵanyna baılanysty synǵa ushyrady. Bul tarıfter Ulybrıtanıa, Kanada, Avstralıa, Eýropa Odaǵy, sonymen qatar Meksıka, Úndistan jáne Qytaı sıaqty dástúrli odaqtastardy da qamtydy. Ókilder palatasynyń qarjy komıtetindegi demokrat Rıchard Nıl: «Májbúrli eńbek — bizdiń jetkizý tizbegindegi naqty jáne keń taralǵan másele, ol baıypty áreketti talap etedi. Ony kúmándi zańdy teorıalar men jeke renishterge negizdelgen tarıf saıasatynyń syltaýyna aınaldyrýǵa bolmaıdy», — dep synady.