AQSh pen Iran arasyndaǵy atystyń qatarynan eki tún toqtatylýy munaı baǵasynyń kúrt tómendeýine ákeldi. Álemdik munaı baǵasynyń etalony sanalatyn Brent markaly munaıdyń quny 9%-dan astamǵa tómendep, barreli $88-den tómendedi. Bul ótken aptada baǵa $100-den asqannan keıingi kúrt ózgeris boldy, dep habarlaıdy infohub.kz.
AQSH-tyń BUU-daǵy elshisi Iranǵa qarsy shabýyldardyń eki tún qatarynan toqtatylǵanyn, bul kelissózderge «azdap keńistik» berý úshin jasalǵanyn málimdedi. Al Iran armıasynyń ókili jeksenbi kúni Tegerannyń aımaqtaǵy «jaýap retindegi» shabýyldaryn toqtatqanyn aıtty.
AQSh pen Iran arasyndaǵy soǵystyń bastalýy munaı baǵasynyń kúrt ósýine sebep boldy, sebebi qaqtyǵys álemdegi munaı men suıytylǵan tabıǵı gazdyń (STG) shamamen 20%-yn tasymaldaıtyn mańyzdy keme joly – Ormýz buǵazynyń is júzinde jabylýyna ákeldi. Maýsym aıynda AQSh pen Iran áskerı operasıalardy toqtatý jáne buǵazdy qaıta ashý týraly ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıǵan kezde munaı baǵasy soǵysqa deıingi $70/barel deńgeıine tústi.
Alaıda aǵymdaǵy aıdyń basynda atysty toqtatý kelisiminiń buzylýy álemdik energıa jetkizilimine qatysty úreıdi qaıta týdyryp, munaı baǵasyn qaıta kóterdi. Ótken aptada baǵa $100-den asyp, mamyr aıynan bergi eń joǵary kórsetkishke jetti. Buǵan qosa, Iemendegi hýsıt tobynyń Qyzyl teńizde munaı tankerlerine shabýyl jasaýy, Saýd Arabıasy Ormýz buǵazyn aınalyp ótý úshin paıdalanǵan mańyzdy eksporttyq jolǵa qaýip tóndirdi.
Wealth Club kompanıasynyń bas ınvestısıalyq strategi Sýsanna Strıterdiń aıtýynsha, naryq «osy qaqtyǵys barysyndaǵy betburystar men shıelenisterdi eskere otyryp, saqtyq tanytyp otyr». Ol: «Munaı baǵasynyń kúrt tómendeýine qaramastan, bul baǵalarda áli de aıtarlyqtaı belgisizdik bar jáne kelissózderdiń turaqty serpiliske ákeletinine kúmánmen qaralady», – dep qosty.
AQSh pen Iran arasyndaǵy qaqtyǵys jáne onyń munaıǵa áseri kóptegen elderde benzın men dızel sıaqty otyn baǵasynyń qymbattaýyna sebep boldy. Bul kóbinese kásiporyndar shyǵyndaryn tutynýshylarǵa aýdarǵandyqtan, azyq-túlik sıaqty basqa baǵalarǵa áser etip, ınflásıa deńgeıin kóterýi múmkin.
Inflásıanyń joǵarylaýy ortalyq bankterdiń baǵa ósýin baqylaý úshin paıyzdyq mólsherlemelerdi kóterý yqtımaldyǵyn arttyrady. Maýsym aıynda Eýropalyq Ortalyq Bank úsh jylda alǵash ret eýroaımaqtaǵy negizgi mólsherlemeni kóterýdi qoldap, qaqtyǵys «ınflásıalyq qysym týdyryp jatqanyn» atap ótti.
AQSH-Iran soǵysy bastalmas buryn Anglıa Banki bıyl mólsherlemeni tómendetedi degen kútim bolǵan edi. Alaıda qazir eshqandaı tómendetý kútilmeıdi, qarjy naryqtary jyl sońyna qaraı mólsherlemeniń kóterilýin boljap otyr. Anglıa Banki mólsherlemelerdi belgileý jónindegi kezekti otyrysyn osy aptada ótkizedi jáne ol negizgi mólsherlemeni 3,75%-da ózgerissiz qaldyrady dep kútilýde.