AQSH-tyń soqqylarynan keıin Irannyń basty porttarynyń biri Bandar-Abbas is júzinde ishki aımaqtardan oqshaýlandy, dep habarlaıdy infohub.kz.
Halqy shamamen 500 myń adamdy quraıtyn Bandar-Abbas qalasy amerıkandyq bombalaýdan keıin kólik blokadasynda qaldy. Soqqylar ońtústik jaǵalaýdy eldiń qalǵan bóligimen baılanystyratyn nysandarǵa jasaldy. Jergilikti bıliktiń dereginshe, mańyzdy kópirler qırap, zaqymdanǵan.
Juma tańyna qaraı Bandar-Abbastan eldiń basqa bólikterine baratyn avtomobıl joldary qatty zaqymdandy. Temirjol jelisi ishinara isten shyqty, al shamamen 90 mln adamǵa taýar jetkizetin port is júzinde oqshaýlandy.
Bandar-Abbasqa Irannyń konteınerlik tasymalynyń shamamen 85%-y jáne tranzıttik saýdasynyń 70%-y tıesili. Jergilikti Shahıd-Radjaı porty arqyly el saýdasynyń jartysyna jýyǵy ótedi: munda ónerkásiptik jabdyqtar, qurylys materıaldary, aýyl sharýashylyǵy ónimderi, tutyný taýarlary, sondaı-aq bolat, tyńaıtqyshtar jáne munaı ónimderi keledi.
Ekonomıkalyq mańyzynan bólek, qalanyń strategıalyq áskerı róli de bar. Munda Irannyń basty áskerı-teńiz bazasy ornalasqan, ol Ormýz buǵazyn baqylaýda ustaıdy.
Jergilikti bılik bes kópirdiń zaqymdanǵanyn habarlady, onyń ishinde Bandar-Abbas–Hamır–Lar baǵytyndaǵy Garıveh kópiri, Latıdan aýylynan keıingi ótkel, Kahorestan–Lar baǵytyndaǵy eki kópir, sondaı-aq Bandar-Hamır–Keshar jolyndaǵy salynyp jatqan kópir jáne Hamır aýdanyndaǵy Maro aýylyndaǵy ótkel bar. Saqtalǵan ýchaskelerde qozǵalys aıtarlyqtaı baıaýlady. Bılik turǵyndardy qajetsiz saparlardan bas tartyp, joldardy jedel járdem qyzmetterine bosatýǵa shaqyrdy.
Temirjol ınfraqurylymy da soqqyǵa ushyrady. Qaladan batysqa qaraı shamamen alty mıl jerde ornalasqan Bandar-Abbas toraby zaqymdandy. Ol jerden jolaýshylar baǵyttary, júk jelileri jáne Shahıd-Radjaı portymen baılanys ótedi. Shabýyl saldarynan eki adam jaraqat aldy, al poıyz jolaýshylary qalaaralyq avtobýstarǵa aýystyryldy.
Bandar-Abbasta ortalyqtandyrylǵan gazben jabdyqtaý joq, sondyqtan kóptegen otbasy gaz balondaryn paıdalanady. Irannyń ulttyq energetıkalyq kompanıasy 'Tavanır' ońtústik energıa júıesiniń zaqymdanǵanyn moıyndap, jóndeý brıgadalary táýlik boıy jumys istep jatqanyn habarlady. Zaqymnan keıin joldardyń bir bóligi qaıta baǵyttaldy, alaıda amerıkan áskerıleri logıstıkany qalpyna keltirý múmkindikterin qaıtadan shekteýge tyrysýda.
Halyqaralyq saıasat ortalyǵynyń sarapshysy Sına Túsiniń aıtýynsha, ırandyq sarapshylar Bandar-Abbas mańyndaǵy operasıanyń úsh yqtımal maqsatyn qarastyrýda. Birinshisi – yqtımal áskerı operasıaǵa jaǵdaı jasaý. Ekinshisi – Ormýz buǵazyn baqylaýǵa baılanysty ıran kúshterin jabdyqtaý múmkindigin azaıtý. Úshinshisi – halyqqa qysymdy kúsheıtip, úkimetke ishki narazylyqtyń ósýine esepteý.
Soqqylar sanksıalar men áskerı shyǵyndardan álsiregen ekonomıkaǵa tıdi. Irandaǵy resmı ınflásıa shamamen 60% quraıdy, al baǵanyń ósýi is júzinde odan da qatty seziledi. Bolat, munaı-hımıa jáne ónerkásip salalary qysymda, al ulttyq valúta árbir jańa shıeleniske birden jaýap beredi.