Qazaqstanda qańtar-maýsym aralyǵynda tirkelgen qylmystyq quqyq buzýshylyqtar sany byltyrǵymen salystyrǵanda 11,7%-ǵa azaıǵan. Sonymen qatar, olardyń ár úshinshisi alaıaqtyqqa qatysty, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Ranking.kz portalynyń derekterine sáıkes, 2026 jyldyń alǵashqy alty aıynda elimizde 57 myń qylmystyq quqyq buzýshylyq tirkelgen, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 11,7%-ǵa az. On jyl ishinde bul kórsetkish 3,6 esege qysqarǵan. «2016 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda kórsetkish 3,6 esege tómendedi. Qysqarý jyl saıyn derlik baıqaldy, tek 2022 jyl ǵana erekshelik boldy», — dep atap ótti zertteý avtorlary.
Qylmystyq quqyq buzýshylyqtardyń eń kóp taralǵan sanaty — alaıaqtyq. Qańtar-maýsym aralyǵynda mundaı 19,5 myń jaǵdaı tirkelgen, bul byltyrǵydan 14,6%-ǵa az. Degenmen, dál alaıaqtyq barlyq tirkelgen qylmystyq quqyq buzýshylyqtardyń 34,2%-yn quraıdy. «Alaıaqtyq jaǵdaılarynyń sany sol kezeńde tek 2,4%-ǵa, 20 myńnan 19,5 myńǵa deıin azaıdy. Nátıjesinde olardyń jalpy qurylymdaǵy úlesi aıtarlyqtaı ósti», — dep jazady sarapshylar.
Urlyq sany bir jylda 16%-ǵa azaıyp, 10,3 myń jaǵdaıdy qurady. Esirtkige qatysty quqyq buzýshylyqtar 4,1 myń bolyp tirkelgen, bul byltyrǵy deńgeıden 6,8%-ǵa tómen. Basqa da qylmys túrleri boıynsha tómendeý jalǵasty: kisi óltirý sany 203-ke, tonaý — 453-ke, qaraqshylyq — 28-ge, buzaqylyq — 601-ge, qorqytyp alý — 290-ǵa deıin azaıdy. «Usynylǵan qylmystyq quqyq buzýshylyq túrleriniń ishinde tek zorlaý boıynsha ósim tirkeldi. Olardyń sany 2,2%-ǵa, 226-dan 231-ge deıin ósti», — delingen zertteýde.
Qańtar-maýsym aralyǵynda eń kóp qylmystyq quqyq buzýshylyq Almatyda tirkelgen — 10,4 myń. Odan keıin Astana (7,4 myń jaǵdaı) jáne Almaty oblysy (4,4 myń quqyq buzýshylyq) tur. Kórsetkishterdiń tómendeýi elimizdiń barlyq óńirlerinde baıqaldy, eń aıtarlyqtaı tómendeý Qaraǵandy jáne Aqmola oblystarynda boldy.
Sholý avtorlary qylmystyq prosesti sıfrlandyrýdyń jalǵasyp jatqanyna da nazar aýdarady. 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda elektrondy formatta 52,7 myń qylmystyq quqyq buzýshylyq tirkelgen, bul jalpy sannyń 92,5%-yn quraıdy. «Sıfrlandyrý esepke alýdyń jedeldigi men tolyqtyǵyn arttyrdy, qylmystyq prosesti ashyq etti, vedimistik baqylaý men prokýrorlyq qadaǵalaýdy kúsheıtti. Ol sondaı-aq proseske qatysýshylardyń quqyqtaryn saqtaýǵa jáne qylmystardy jasyrý faktilerin boldyrmaýǵa kómektesedi», — dep atap ótti QR Bas prokýratýrasynyń Quqyqtyq statısıka jáne arnaıy esepke alý komıtetinde.
Sonymen qatar, qylmystyq quqyq buzýshylyq jasaǵan adamdar sany da azaıdy. 2026 jyldyń qańtar-maýsym aralyǵynda olar 28,5 myń boldy, bul byltyrǵydan 4,3%-ǵa az. Eń kóp sany Almaty, Astana, Shymkent, Almaty jáne Túrkistan oblystarynda tirkelgen.
Sholýda sońǵy on jylda dástúrli múliktik jáne kóshe qylmystary aıtarlyqtaı sırek tirkeletini atap ótilgen. Sonymen qatar, alaıaqtyq burynǵy deńgeıde derlik saqtalýda, sondyqtan onyń jalpy qylmystyq quqyq buzýshylyq qurylymyndaǵy úlesi ósip keledi.