AltynGroup Kazakhstan kompanıasy burynǵy Semeı ıadrolyq polıgonynyń aýmaǵynda ornalasqan Maılyqara ken ornynan 1782 kg altyn óndirýdi josparlap otyr. Óndiris radıasıalyq qaýipsiz dep tanyldy, dep habarlaıdy infohub.kz.
«Ekoekspert» kompanıasynyń «Kýrsıv» qolyna tıgen esebinde Pavlodar oblysy Mamyr aýdanyndaǵy (burynǵy Semeı polıgonynyń aýmaǵy) Maılyqara altyn ken ornyndaǵy óndiris adamdar úshin radıasıalyq qaýip tóndirmeıtini aıtylǵan. «Osy ýchaskelerdegi bir adamǵa shaqqandaǵy ortasha jyldyq tıimdi doza ıadrolyq qarýdy synaý nátıjesinde paıda bolǵan ıadrolyq tehnogendi radıonýklıdter boıynsha 0,3 mZv/jyldan az. (Lastanǵan aımaqta dezaktıvasıalyq jumystar júrgizilgen jaǵdaıda) Ýchaske aýmaǵy lastanǵan aýmaqtar sanatyna jatpaıdy jáne radıasıalyq jaǵdaıy salystyrmaly túrde qanaǵattanarlyq jerlerge jatady», — delingen esepte.
Zertteý barysynda aýa men topyraq synamalary alynyp, jalpy radıasıalyq jaǵdaı qanaǵattanarlyq deńgeıde ekenin kórsetti. Alaıda óndiristi bastamas buryn jınalǵan radıonýklıdterdiń negizgi úlesi bar topyraqtyń bes santımetrlik joǵarǵy qabatyn alyp, ony kelisimshart aýmaǵynan tys jerge shyǵarý qajet.
«Ekoekspert» birqatar sharalardy usyndy: jumys oryndarynda mindetti radıasıalyq baqylaý, jumysshylardyń sáýlelený dozasyn anyqtaý, ony tómendetý jónindegi is-sharalar jáne personaldy jeke qorǵaný quraldarymen qamtamasyz etý. Negizgi qaýipti faktor – óndiris jáne avto-kólik qozǵalysy kezindegi shańdaný. Maılyqara ýchaskesindegi halyqtyń tehnogendi radıonýklıdterden bolatyn eseptik ortasha jyldyq tıimdi dozasy jergilikti ónimderdi eskere otyryp, norma 0,3×10⁻³ Zv/jyl bolǵanda 4,95×10⁻⁵ Zv/jyldan aspaıdy.
Maılyqara ken ornynyń aýdany – 2,9 sharshy shaqyrym. Munda mys, altyn jáne kúmis bar. Uzyndyǵy bir shaqyrymǵa deıin, eni 400 metrge deıin jetetin alty ken beldeýi bólingen. Asyl jáne tústi metaldar 60 metrge deıingi tereńdikte jatyr, barlaý 165 metrge deıin júrgizilgen.
Ashyq tásilmen taý-ken jumystarynyń jospary boıynsha 2027–2028 jyldary 650,6 myń tonna altyn quramdy ken óndirý josparlanýda, onyń ishinde 2027 jyly – 500 myń tonna. Kendegi altyn mólsheri – bir tonnasyna 2,74 gram, eki jylda barlyǵy 1782 kg altyn óndirý josparlanǵan. Kenderde mys, molıbden jáne kúmis te qyzyǵýshylyq týdyrady; jekelegen altyn ken denelerinde bir tonnaǵa 11 gramǵa deıin baǵaly metal bar.
Buǵan deıin «Ekoekspert» AltynGroup Kazakhstan úshin burynǵy Semeı ıadrolyq polıgony aýmaǵynda ornalasqan Úlken-Qarashoky ken orny boıynsha osyndaı zertteý ázirlegen. 2022 jyldyń basyndaǵy qorlar 85 mln tonna altyn quramdy ken, 73 myń kg altyn, 405,894 myń tonna mys jáne 193,54 tonna kúmis boldy.
Aqpan aıynda amerıkandyq REalloys kompanıasy AltynGroup Kazakhstan-men sırek kezdesetin elementterdi óndirý salasyndaǵy uzaqmerzimdi yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıdy. Qazaqstanda óndirilgen sırek kezdesetin metaldar Soltústik Amerıkada qaıta óńdeletin bolady.
AltynGroup Kazakhstan kompanıasynyń túpkilikti ıesi – Asaýbaevtar otbasy, ol Qazaqstannyń tuńǵysh prezıdenti Nursultan Nazarbaevpen týystyq baılanysy bar. Aıdar Asaýbaevtyń jubaıy Lázzat Asaýbaeva tuńǵysh prezıdenttiń jubaıy Sara Nazarbaevanyń jıeni. 2012 jyly Asaýbaevtar otbasy Forbes nusqasy boıynsha eń baı qazaqstandyqtar tiziminde 280 mln dollar baılyǵymen 19-orynda turǵan. Keıin kompanıa Qazaqstandaǵy iri taý-ken jobalary sıaqty eleýli aktıvterge ıe bolsa da, tizimnen joǵalǵan.