Photo: Artur Bolzhurov (https://www.pexels.com/@artur-bolzhurov-87685957) / Pexels
- 10 sáý. 2026 09:30
- 34
AQSH qalqanynyń kúıreýi: 2026 jylǵy soǵys Parsy shyǵanaǵyn qalaı ózgertti
AQSH pen Iran arasyndaǵy 2026 jylǵy soǵys Parsy shyǵanaǵyndaǵy saıası jáne áskerı jaǵdaıdy túbegeıli ózgertti. Bul qaqtyǵys AQSH-tyń aımaqtaǵy yqpalynyń azaıýyna jáne Irannyń áskerı-ónerkásiptik kesheniniń damýyna jol ashty. Sultan Akimbekovtiń taldaýy boıynsha, bul soǵys aımaqtaǵy tepe-teńdikti buzyp, jańa qaýipsizdik máselelerin týdyrdy.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Soǵystyń sabaqtary: taraptardyń múmkindikteri men shekteýleri
AQSH áýe shabýyldarynda kúshti ekenin kórsetkenimen, qurlyqtaǵy operasıalar júrgizýdegi shekteýlerin moıyndaýǵa májbúr boldy. 1991 nemese 2003 jyldardaǵydaı aýqymdy operasıalar endi múmkin emes. Al Iran AQSH pen Izraıldiń soqqylaryna tótep berip, tipti kórshilerine zıan keltire aldy. Alaıda, bul onyń áskerı qýatyn odan ári keńeıtýdegi shekteýlerin de kórsetti. Soǵystan keıin aımaqta qarýlaný jarysynyń bastalýy yqtımal, bul Irannyń áskerı ónerkásibine aıtarlyqtaı soqqy bolady.
Irannyń áskerı-ónerkásiptik kesheni jáne «tótenshe jaǵdaılarǵa daıyndyq»
Iran sońǵy jyldary áskerı-ónerkásiptik keshenin jedeldetip jańǵyrtýǵa basa nazar aýdardy. Bul eldiń ıdeologıasyna saı boldy, óıtkeni ol «Úlken Shaıtan» men «Kishi Shaıtanǵa» – AQSH pen Izraılge qarsy turýǵa negizdelgen. Irannyń áskerı-ónerkásiptik kesheni, ásirese zymyrandar men drondar salasynda aıtarlyqtaı jetistikterge jetti. Bul soǵysta AQSH pen Parsy shyǵanaǵy elderin qıyn jaǵdaıǵa qaldyrdy. Alaıda, Irannyń áýe kúshteri men floty soǵys alańynda kórinbedi, al áýe qorǵanysynyń tıimdiligi de shekteýli boldy.
«Tótenshe jaǵdaılar osi»: Sırıa, Hezbolla jáne Iranǵa soqqy
2024 jyldyń qyrkúıeginde Izraıl Lıvandaǵy «Hezbollany» shabýyldap, ony álsiretti. 2024 jyldyń jeltoqsanynda Sırıada Bashar Asad bıligi qulady. 2025 jyldyń jazynda Izraıl ózi Iranǵa 12 kúndik soǵyspen shabýyl jasady. Bul Tegeran úshin aýyr soqqy boldy, ásirese Sırıany joǵaltý jáne Lıvandaǵy yqpaldy kúshterin álsiretý. Irannyń Izraılge jaqyn mańdaǵy pozısıalary joǵaldy. Bul ondaǵan jyldar boıy júrgizilgen kúsh-jigerdiń nátıjesiz bolǵanyn kórsetti.
2025 jylǵy qańtardaǵy narazylyqtar jáne keńestik paralell
Bul jaǵdaı ırandyqtardyń bir bóligi men elıtalarynyń arasynda narazylyq týdyrdy. Qoǵamda memlekettiń mundaı qarajatty nege sátsiz jobaǵa jumsaǵany týraly suraqtar týyndady. Áskerı shyǵyndarǵa baılanysty halyqtyń narazylyǵy 2025 jyldyń qańtarynda jappaı narazylyqtarǵa ulasty. Alaıda, memleket damý baǵytyn ózgerte almady, óıtkeni ol ıdeologıaǵa negizdelgen edi. Bul jaǵdaı Irannyń áskerı-saıası kúshin ustap turýǵa jáne proksı kúshterin qoldaýǵa qajetti qarajattyń joqtyǵynan týyndady. Bul jaǵdaı keshki Keńes Odaǵyndaǵy jaǵdaıǵa uqsas boldy.
AQSH-tyń «qalqanynyń» osaldyǵy
Aımaqtaǵy tepe-teńdikti saqtap turǵan AQSH pen onyń áskerı bazalary boldy. Alaıda, qazirgi soǵys olardyń ırandyq shabýyldarǵa osal ekenin kórsetti. Qymbat áýe qorǵanys júıeleri arzan ırandyq drondar men zymyrandarǵa qarsy tıimsiz bolyp shyqty. Bul AQSH-tyń aımaqtaǵy yqpalynyń azaıýyna ákeldi.
Soǵystan keıin ne bolady?
Soǵystan keıin Iran joǵaltqanyn óteýge tyrysady. Bul kóp ýaqyt pen aqshany talap etedi, biraq sanksıalardyń alynýy nemese Ormýz buǵazy arqyly ótetin kemelerden alynatyn tólemder esebinen olarǵa qol jetkizýi múmkin. Munaı óndirý jáne eksporttaý ınfraqurylymy saqtalǵan. Iran ekonomıkasyn ulttyq qajettilikterge baǵyttaýy múmkin, al qoǵamdy baqylaýdy kúsheıtý úshin qaýipsizdik qyzmetteriniń rólin arttyrady. Parsy shyǵanaǵy elderi de ózderiniń áskerı múmkindikterin kúsheıtýge májbúr bolady, bul aımaqtaǵy jaǵdaıǵa eleýli áser etýi múmkin.