Halyqaralyq ǵalymdar toby magnetar mańynda vakýmdyq qos syný qubylysyn alǵash ret tirkedi. Bul fızıktiń shamamen 90 jyl buryn usynǵan kvanttyq gıpotezasyn rastaıdy, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Sýınbern tehnologıalyq ýnıversıtetiniń astronomdary Markýs Loýerdiń jetekshiligimen 1E 1547.0-5408 magetarynyń — magnıt órisi óte kúshti neıtrondyq juldyzdyń sáýlelenýin zerttedi. Bul zertteý Verner Geızenbergtiń 1930-jyldary tujyrymdaǵan gıpotezasynyń dálelin usyndy. Ol boıynsha vakým múldem bos emes, únemi paıda bolyp, joǵalyp otyratyn vırtýaldy bólshektermen toltyrylǵan.
Kvanttyq elektrodınamıka teorıasyna sáıkes, óte kúshti magnıt órisi osy ortaǵa áser etip, jaryqtyń ol arqyly ótý sıpatyn ózgertedi. Murriyang radıoteleskopy men IXPE ǵaryshtyq observatorıasyn paıdalana otyryp, ǵalymdar magetardyń rentgendik sáýlelenýiniń polárızasıasynyń rekordtyq deńgeıin — 40%-dan 80%-ǵa deıin tirkedi.
Ngarrgu Tindebeek sýperkompúterinde júrgizilgen derekterdi taldaý juldyz polústeriniń baǵdary vakýmdyq qos syný effektisin baqylaýǵa óte qolaıly ekenin rastady. Eger nátıjeler rastalsa, fızıkter ǵalamnyń ekstremaldy jaǵdaılarynda kvanttyq zańdardyń áreketin tekserýge arnalǵan jańa qural alady.