Qazaqstanda aýtızmdi emdeýdiń kúmándi ádisterin usynatyn medısınalyq mekemelerge baqylaýdy kúsheıtý qajettigi týraly pikirtalas qarqyn alýda. «Aýtızm Qazaqstan» ulttyq qaýymdastyǵy ata-analardy tolyq emdelýge ýáde berip, adastyratyn adal emes klınıkalardy jaýapkershilikke tartýdy talap etti, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Málimdemege Reseıdegi «PlanetaMed» klınıkasynyń basshysy Vasılı Generalovtyń kúdikti ustalýy sebep boldy. Onda aýtızmi bar balalarǵa parazıtterge qarsy preparattarmen emdeýdi usynǵan. Bul týraly BAQ-tan bilgen qazaqstandyq ata-analar jaǵdaıǵa baǵa berýdi surap, qaýymdastyqqa jappaı júgindi.
Qaýymdastyqta Qazaqstanda osyǵan uqsas klınıkalar jazasyz jumys istep jatqanyn atap ótti. «Qazaqstanda da osyndaı klınıkalardyń basshylaryn kóptegen ata-analardy adastyrǵany úshin baqylaýǵa alyp, jaýapkershilikke tartý kerek. Qazir bul salada Qazaqstanda aýtızmnen keremet emdelýdi usynatyn adal emes klınıkalar men adamdar múldem jazasyz ashylyp, jumys istep jatyr», — dedi uıymda.
Qaýymdastyq Densaýlyq saqtaý mınıstrligi tarapynan baqylaýdy kúsheıtýdi jáne QR «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodeksine tıisti ókilettikter bóliginde ózgerister engizýdi talap etedi. «Iaǵnı, júıeli sharalar qajet», — dep atap ótti uıymda. Qaýymdastyq ókilderi 2019 jyldan beri osyndaı sharalardyń qabyldanýyna qol jetkizýge tyrysyp keledi jáne bul jumysty jalǵastyrýǵa nıetti.
Eske salaıyq, 15 tamyzda Máskeý soty «PlanetaMed» dırektory Vasılı Generalovty qamaýǵa aldy, al is boıynsha taǵy bir dáriger úıqamaqqa jiberildi. Sheshim pasıentterdiń ata-analarynyń kóptegen shaǵymdarynan keıin qabyldandy. Reseılik «Medvestnıktiń» dereginshe, klınıkada aýtızmdi klızma, antıparazıttik kýrs, gormondar jáne diń jasýshalary arqyly emdeýge ýáde bergen. Ata-analardyń aıtýynsha, mundaı terapıadan keıin balalardyń jaǵdaıy nasharlaǵan, al emdeý quny mıllıondaǵan rúbldi quraǵan.
Aldyńǵy kúni medısınalyq mekemede tintý júrgizildi. Reseılik BAQ tergeý pasıentterge medısınalyq kómek kórsetý mán-jaılaryn jáne olardyń densaýlyǵyna yqtımal zıandy anyqtap jatqanyn habarlady. Ren-TV habarlaǵandaı, aldyn ala derekter boıynsha zardap shekkenderdiń sany 500 adamnan asýy múmkin. Pasıentterdiń ata-analary klınıkanyń jumysyna jáne onda qoldanylatyn ádisterge birneshe ret shaǵymdanǵan. Endi tergeý zardap shekkenderdiń sheńberin, bolǵan oqıǵanyń mán-jaılaryn jáne yqtımal zalal mólsherin anyqtaýy kerek.
Aıta ketý kerek, aýtızmnen dáleldengen «em» joq. Buǵan deıin «Kýrsıv» Qazaqstannan aýtızmi bar balanyń Tashkentte kúmándi emdelýden keıin qaıtys bolǵanyn jazǵan. Osydan keıin «Aýtızm Qazaqstan» qaýymdastyǵy ata-analarǵa júginip, nevrologtar, nýtrısıologtar, massajıster, osteopattar, ıntegratıvti medısına dárigerleri, psıhologtar jáne basqa da mamandar aýtızmdi emdeı almaıtynyn eske saldy. Dıagnozdy tek balalar psıhıatry qoıady, al álemde bul jaǵdaıdan áli dári joq. Dáleldemelik bazasy joq barlyq «emdeý hattamalary» balanyń densaýlyǵy men ómirine tónetin qaýip.
Al aldyńǵy kúni QR sanıtarlyq-epıdemıologıalyq baqylaý komıteti DDU-nyń sońǵy 15 jyldaǵy sholýynyń nátıjelerimen bólisip, vaksınalar men tıomersal balalarda aýtızm spektriniń buzylý qaýpin arttyrmaıtynyn málimdedi.