Qara óner qozǵalysynyń alǵashqy ókili, assambláj sheberi Betı Saar 99 jasynda dúnıeden ótti. Ol jeksenbi kúni tańerteń týǵan qalasy Los-Andjeleste qaıtys boldy, dep habarlady infohub.kz saıty.
Saar kúndelikti turmystyq zattardan músin jasaıtyn assambláj óneriniń tanymal ókili boldy. Ol Djım Kroý dáýirinen qalǵan qýyrshaqtar men kir jýǵysh taqtaılar sıaqty jádigerlerdi qaıta óńdep, olardy qara násildilerdiń azattyq beınesine aınaldyrdy. Sonymen qatar, grafıka jáne kıno janrlarynda da jumys istep, otbasy men rýhanıat taqyryptaryn zerttedi.
Los-Andjelestegi Roberts Proekts galereıasynyń málimdeýinshe, onyń shyǵarmashylyǵy ýaqyt óte kele ekologıalyq, mádenı, saıası, násildik, tehnologıalyq, ekonomıkalyq jáne tarıhı kontekstterdi kórsetip, damydy.
Saar mansabyn dızaın salasynan bastap, 35 jasynda ónerge bet burdy. Ol 90-ǵa deıin jumys istedi. Pasadenada ósken ol mańaıdaǵy Áltadenadaǵy qara násildi sýretshiler qaýymynyń bir bóligi boldy. Saımon Rodıanyń Ýotts munaralaryn erte shabyt kózi retinde jıi atap ótti.
Mansaby boıy Saar bloha bazarlary men úı satýlarynan tutyný mádenıetiniń qara amerıkalyqtardy beıneleýin kórsetetin tastalǵan zattardy jınady. «Meniń jumysym qaıta óńdeýmen baılanysty, — dedi ol 1970 jyldary derekti fılm túsirýshilerge. — Men jınaǵan árbir zattyń óziniń burynǵy qyzmetinen qalǵan belgili bir energıasy bar, ol jańa qoldanysyna aýysady».
Onyń eń tanymal týyndysy – 1972 jylǵy «Táte Djemımanyń azattyǵy» atty revolúsıalyq týyndy. Bul beıne bir kezderi 19 ǵasyrdyń sońynda negizi qalanǵan quımaq uny men sırop brendin satý úshin qoldanylǵan. Táte Djemıma beınesi quldyqtaǵy qara áıelderdi rıza kútýshiler retinde kórsetetin «mammı» obrazyna negizdelgen. Saardyń «Táte Djemımanyń azattyǵy» týyndysynda qaharman sol qolynda myltyq, oń qoltyǵy men keýdesi arasynda granata ustaıdy. Quaker Oats 2021 jyly Táte Djemıma beınesin paıdalanýdy toqtatty.
Saar shyǵarmashylyǵynda afrıkalyq dıaspora men rýhanıatty zertteý maqsatynda álem boıynsha saıahattarynan jınalǵan tabıǵı materıaldardy da qoldandy. «Qaıda barsam da, 'balama din qandaı?' dep suraımyn, óıtkeni ár elde ol bar, — dedi ol 2021 jyly The Guardian gazetine bergen suqbatynda. — Kóptegen adamdar sıqyrǵa senedi jáne óz dinderi bar. Men olardyń ne isteıtinine, qandaı rásimderine, ásirese kórneki beınelerine qatty qyzyǵamyn».
Saar sýretshi Kerrı Djeıms Marshalldy qosa alǵanda, bir býyn qara násildi sýretshilerge úıretip, tálimger boldy. Ol Batys jaǵalaýy óner landshaftynyń jetekshi tulǵasy retinde tanyldy. 2026 jyldyń kókteminde Saar Amerıka óner jáne ádebıet akademıasyna qabyldandy.