Qazaqstanda dollar baǵamy ýaqyt óte 500 teńgege jetýi múmkin, biraq kúrt sekiristi kútýdiń qajeti joq. Mundaı boljamdy Atameken Business-ke bergen suhbatynda qazaqstandyq qarjyger ári analıtık Rasýl Rysmambetov aıtty, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Onyń aıtýynsha, baǵamnyń qozǵalysy birtindep júredi. «Baǵam burynǵy mánine qaıta oralady, árıne, bir dollarǵa mıllıon teńge emes, biraq 500-di kóremiz. Múmkin, eń jaqyn arada emes, biraq bul baıaý jáne birtindep bolady. Qalaı bolǵanda da, bul bolady», – dedi Rysmambetov.
Sonymen qatar sarapshy qazaqstandyqtardy valúta naryǵyndaǵy kezekti aýytqýlar kezinde dúrbeleńge berilmeýge shaqyrdy. Onyń pikirinshe, baǵamnyń 10-15 teńge aralyǵynda ózgerýi naryqtyq ekonomıka úshin qalypty qubylys. «Teńge álsireı bastasa, júgirip baryp dollar satyp alýdyń qajeti joq. Muny buryn, baǵam aıtarlyqtaı tómen kezde jasaý kerek edi. Kóbinese adamdar shamaly aýytqýlardan aqsha tabýǵa tyrysady, al sońynda paıdadan góri kóbirek ýaıym alady», – dep atap ótti qarjyger.
Rysmambetov ulttyq valúta baǵamyna birden birneshe faktor áser etetinin atap ótti. Olardyń qatarynda – álemdik munaı baǵasy, eksporttyq ınfraqurylymnyń jumysy, bank sektory, kásipkerliktiń damýy jáne ekonomıkanyń jalpy jaǵdaıy. Ol sońǵy kezderi valúta naryǵyna Kaspı qubyr konsorsıýmyna qatysty oqıǵalar, Taıaý Shyǵystaǵy ahýal jáne munaı quny áser etkenin eske saldy. KQK arqyly tıeýdiń qaıta bastalýynan keıin bul táýekelderdiń bir bóligi tómendedi, alaıda olar tolyǵymen joıylǵan joq.
Analıtıktiń sózinshe, teńgeniń odan ári turaqtylyǵy kóbinese Qazaqstannyń shıkizat eksportyna táýeldilikti qanshalyqty tómendete alatynyna baılanysty bolady. Ol ekonomıkaǵa ártaraptandyrý qajet dep sanaıdy, al ósimdi iri munaı-gaz kompanıalary ǵana emes, myńdaǵan shaǵyn jáne orta kásiporyndar da qamtamasyz etýi tıis.
Sarapshy Ulttyq banktiń bazalyq mólsherlemeni odan ári tómendetýi teńgelik aktıvterdi ınvestorlar úshin tartymdylyǵyn tómendetýi múmkin ekenin de joqqa shyǵarmady, bul ulttyq valútaǵa qysymdy kúsheıtýi yqtımal. Sonymen birge Rysmambetov baǵamnyń aýytqýynan tolyq qutylý múmkin emes ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, tipti damyǵan ekonomıkalarda da valútalar únemi baǵasyn ózgertip turady, sondyqtan mundaı ózgerister naryqtyq ekonomıka jumysynyń tabıǵı bóligi bolyp tabylady.
Buǵan deıin qazaqstandyqtar teńge nyǵaıǵanyna qaramastan dollar satyp alýdy eki ese arttyrǵany belgili boldy. Qazaqstandaǵy dollardyń ártúrli baǵamynyń artynda ne turǵanyn ekonomıs túsindirdi: munda oqyńyz.