Halyqaralyq zertteýshiler toby sırek kezdesetin kvanttyq qasıetterge ıe I tıpti asqyn ótkizgishti sıntezdedi, — dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Bhopaldaǵy Úndi ǵylymı bilim jáne zertteý ınstıtýtynyń (IISER Bhopal) mamandary sheteldik áriptesterimen birlesip, I tıpti asqyn ótkizgishterdiń sıpattary men erekshe kvanttyq qasıetterdi ushtastyrǵan materıal aldy. Jumys qorytyndysy Physical Review Letters ǵylymı jýrnalynda jarıalandy.
Zertteýdiń negizgi nysany — ıtterbı dıantımonıdi (YbSb2). Ǵalymdar osy qosylystyń monokrıstaldaryn sıntezdep, olardyń qurylymyn rentgendik taldaý ádisimen zerttedi. Materıaldyń elektr kedergisi shamamen -272 gradýs Selsıde, ıaǵnı absolúttik nólden sál ǵana joǵary temperatýrada nólge deıin tómendedi. Menshikti jylý syıymdylyǵyn ólsheý ıtterbı dıantımonıdiniń I tıpti asqyn ótkizgishterge jatatynyn jáne joǵary energetıkalyq tosqaýylmen tolyq sańylaýly kúıde ekenin rastady.
İshki magnıt óristerin zertteý úshin avtorlar múondyq spektroskopıany paıdalandy. Asqyn ótkizgish fazaǵa aýysqanda jáne syrtqy magnıt órisi bolmaǵanda materıalda ózdiginen mıkroskopıalyq ishki magnıt óristeri paıda boldy. Bul ýaqyt sımmetrıasynyń buzylýyn dáleldedi — buryn tek dástúrli emes II tıpti asqyn ótkizgishterge tán dep sanalǵan qasıet.
YbSb2-degi elektrondar jıyntyq magnıt momentin quraıtyn «spın trıpletterine» birigedi. Zattyń ishki qurylymy sańylaýsyz bettik Maıorana kúılerin ustap turýǵa múmkindik beredi. Mundaı topologıalyq kvanttyq materıaldar kvanttyq aqparatty syrtqy kedergilerden senimdi qorǵaı alady, bul bolashaqta kvanttyq kompúterlerdiń arhıtektýrasyn aıtarlyqtaı jaqsartýy múmkin.