Irvaındegi Kalıfornıa ýnıversıtetiniń zertteýshileri frýktozanyń semizdikke áseri tek kalorıa mólsherimen ǵana baılanysty emes ekenin anyqtady. Bul qanttyń ishekte óńdelýi mıkrobıom quramyn ózgertip, taǵamnan maıdyń sińýin kúsheıtýi múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Jumys barysynda ǵalymdar frýktozanyń alǵashqy metabolızmi júretin ash ishekke nazar aýdardy. Bul prosesti zertteý úshin olar frýktozany ydyratatyn fermenttiń joǵary belsendi túrin qoldanyp, tyshqandarǵa baqylanatyn eksperımentter serıasyn júrgizdi.
12 apta boıy kemirgishterdiń bir tobyna quramynda frýktozasy joǵary júgeri sıropy qosylǵan sý berilse, ekinshi top qant qosylmaǵan qarapaıym sý ishti. Mamandar dene salmaǵyn, Mamyr qabattaryn jáne qandaǵy glúkoza deńgeıin baqylap, maıdyń sińýin ólshedi. Ol úshin janýarlarǵa soıa maıynyń mólsherin engizip, maıdyń qansha bóligi qanǵa ótkenin, qanshasy qaldyqpen shyqqanyn baqylady.
Sonymen qatar, frýktozany óńdeýge qatysatyn KHK-C fermenti joq tyshqandar jeke zertteldi. Kalorıa tutynýy birdeı bolǵanymen, mundaı daraqtar salmaq pen maıdy aıtarlyqtaı az jınady, sondaı-aq qandaǵy qant deńgeıin jaqsyraq baqylady.
Nátıjeler kórsetkendeı, frýktoza metabolızminiń ózgerýi ishek mıkrobıomyna áser etip, taǵamdyq maılardyń sińýine jaýapty lımfa tamyrlary — laktealdardyń qysqarýyna ákeldi. Osynyń saldarynan tájirıbelik tyshqandarda Mamyr az sińip, kóbirek shyǵaryldy.
Keıin zertteýshiler ózgergen mıkrobıomdy qarapaıym tyshqandarǵa aýystyrdy, olarda da laktealdardyń ózgerýi jáne Mamyr sińýiniń tómendeýi baıqaldy. Bul frýktozanyń salmaq qosýǵa tek kalorıa arqyly ǵana emes, «ishek — mıkrobıom — Mamyr sińýi» tizbegi arqyly da áser etýi múmkin ekenin kórsetti.
Zertteý avtorlary adamdar úshin bul frýktozanyń dene salmaǵyna áseri jaı «artyq kalorıadan» kúrdelirek bolýy múmkin ekenin bildiredi. Frýktozanyń kóp mólsheri, ásirese maıly taǵamdarmen birge, ishek pen mıkrobıom arqyly maıdyń sińýin kúsheıtýi yqtımal. Degenmen, bul ázirge tyshqandarda alynǵan qorytyndylar, al adamdarda osyndaı mehanızm jumys isteıtini belgisiz.