Halyqaralyq zertteýshiler toby aǵashtyń aýyrlyq kúshine áser etip, pishinin ózgerte alatynyn anyqtady. Jasýsha qabyqshalarynyń mehanıkalyq qasıetteriniń arqasynda aǵashtar ózdiginen tik tura alady — bul ózindik jasyryn «bulshyqet» rólin atqarady, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Halyqaralyq orman sharýashylyǵy jáne aǵash zertteý ortalyǵynyń mamandary aǵashtardyń tik qalpyn saqtaýyna múmkindik beretin fızıologıalyq mehanızmderdi zerttedi. SciTechDaily jazýynsha, munda erekshe aǵash túri — reaktıvti aǵash sheshýshi ról atqarady. Bul ulpa janýarlardyń qańqa bulshyqetteri sıaqty jumys isteıdi: ósý barysynda ol joǵary ishki kerneý týdyrady.
Reaktıvti aǵash qalyptasqanda selúloza mıkrofıbrıllderiniń qurylymy qaıta qurylatyny belgili boldy. Ósimdik túrine baılanysty jasýsha qabyqshalary ne syǵylady, ne sozylady — osylaısha diń nemese butaqtar qajet baǵytqa qaraı ıiledi. Mundaı mehanızm aǵashqa jel júktemesine, qardyń salmaǵyna jáne jer bederiniń ózgeristerine tıimdi qarsy turýǵa kómektesedi.
Alynǵan nátıjeler orman sharýashylyǵy men bıomımetıka úshin jańa múmkindikter ashady. Ósimdik «bulshyqetiniń» molekýlalyq mehanızmin túsiný ǵalymdarǵa berilgen mehanıkalyq qasıetteri bar aǵash tuqymdaryn shyǵarýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar reaktıvti ulpanyń jumys prınsıpteri qurylysqa arnalǵan jańa ıkemdi ári berik bıomaterıaldardy ázirleýde qoldanylýy múmkin.