Gavaıı araldaryna jaqyndap kele jatqan qýatty Loýell daýylyna baılanysty shtatta tótenshe jaǵdaı jarıalandy. Alǵashqy áserler dúısenbide-aq sezilýi múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Bul — Ortalyq Tynyq muhıttaǵy belsendi daýyl maýsymynda úsh apta ishinde Gavaııge qaýip tóndirgen úshinshi daýyl. Jeksenbi tańerteń Loýell 3-sanatty daýyl kúıinde saqtalyp, jeldiń jyldamdyǵy saǵatyna 125 mılge jetip, soltústik-batysqa qaraı saǵatyna 6 mıl jyldamdyqpen qozǵaldy.
Boljam boıynsha, Loýell Gavaııge 2-sanatty daýyl retinde jetedi. Onyń ortalyǵy dúısenbi keshi men seısenbi tańy aralyǵynda Nııhaýdan shamamen 130 mıl batysqa nemese Kaýaıdan 170 mıl batysqa qaraı ótýi múmkin.
Bul qaýip Tynyq muhıttaǵy daýyl belsendiliginiń erekshe joǵary bolýy aıasynda oryn alyp otyr. Senbidegi jaǵdaı boıynsha, Karına, Loýell jáne Marı daýyldary bir ýaqytta Tynyq muhıtta áreket etip, aımaqtaǵy sońǵy onjyldyqtaǵy alǵashqy úshtik daýyl kezeńin belgiledi. Ulttyq daýyl ortalyǵy (NHC) Meksıka jaǵalaýyndaǵy tórtinshi yqtımal júıeni de baqylap otyr.
NHC málimetinshe, Tynyq muhıtta jylyna orta eseppen nebári 8 daýyl tirkeledi, sondyqtan úsh daýyldyń bir mezgilde bolýy — óte sırek qubylys.
Loýelldiń boljamdy traektorıasy daýyldyń eń qaýipti jelderin Gavaıı araldarynan alys ustaıdy dep kútilýde. Degenmen, qatty jańbyr, bıik tolqyndar jáne qaýipti jaǵalaý jaǵdaılary áli de kútilýde.
Kaýaı men Nııhaýda tropıkalyq daýyl eskertýi jarıalanǵan, onda aldaǵy 48 saǵatta saǵatyna 39 mılden asatyn jel ekpini bolýy múmkin.
Loýell — klımat daǵdarysy daýyldar men basqa da aýa raıy qubylystarynyń qarqyndylyǵy men jıiligin arttyra bergen saıyn, birneshe apta ishinde Gavaııge soqqan úshinshi daýyl. Eki apta buryn Tropıkalyq Moke daýyly Gavaıı araldarynyń ońtústik bóligin qatty jańbyr men kúshti jelmen sharpyǵan. Bul Lala daýyly aımaqqa soqqannan birneshe kún ótken soń boldy.
Gavaıı gýbernatory Djosh Grınniń aıtýynsha, Lala daýylynyń ózi Úlken aralda ınfraqurylymǵa keminde 43 mıllıon dollar, al úılerge taǵy 4,6 mıllıon dollar zalal keltirgen.
Daýyl belsendiliginiń kúsheıýi BUU-nyń bıylǵy El-Nıno qubylysy sońǵy qyryq jyldaǵy eń kúshti bolýy múmkin degen eskertýimen tuspa-tus kelip otyr. Beısenbide jarıalanǵan málimdemede El-Nıno «kóz aldymyzda sýperólshemge jetip jatyr» dep sıpattalyp, álem «ekstremaldy aýa raıynyń qaýip aımaǵynda» ekeni aıtylǵan.
Tabıǵı klımat qubylysy týraly sońǵy derekter bıylǵy El-Nınonyń 2027 jylǵy aqpanǵa deıin jalǵasý yqtımaldyǵy 100 paıyzǵa jýyq ekenin kórsetedi. El-Nıno neǵurlym kúshti bolsa, onyń búkil álemdegi jaýyn-shashyn men temperatýra úlgilerin aıtarlyqtaı ózgertý jáne ekstremaldy aýa raıyn qozdyrý múmkindigi soǵurlym joǵary bolady.
Ulttyq muhıt jáne atmosfera ákimshiligi (NOAA) buǵan deıin bul El-Nınonyń 70 jyldaǵy eń kúshti bolý yqtımaldyǵy 69 paıyz ekenin eskertken bolatyn.