Gazany qalpyna keltirý quny sońǵy 20 jyldaǵy barlyq qalpyna keltirý jumystarynan 7 ese qymbatqa túsedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty. Oksfamnyń jańa birlesken baıandamasyna sáıkes, eki jyldan astam soǵys saldarynan keminde 73 000 palestındik qaza taýyp, 173 000 adam jaraqat alyp, 1,9 mıllıon adam úılerinen aıyryldy. Gaza sektoryn qalpyna keltirý úshin shamamen 71,4 mıllıard dollar qajet, dep sáýir aıynda BUU, Eýropa Odaǵy jáne Dúnıejúzilik bank jarıalaǵan zalal men qajettilikterdi jedel baǵalaýda kórsetilgen.
Adam damý ındeksi 77 jylǵa keri ketken, deıdi Oksfam, Palestına ekonomıkalyq saıasat zertteý ınstıtýty (PESZI) jáne Palestına saýda ortalyǵy birigip ázirlegen baıandamada. Baıandama avtory Gazany qalpyna keltirý palestındikterdiń tikeleı qatysýynsyz múmkin emes dep esepteıdi. «Qalpyna keltirý tek gýmanıtarlyq mindet emes, ol saıası mindet. Shetel astanalarynda ázirlengen jospar, qanshama qarjylandyrylǵanymen, tek betki ǵana jumys bolady – bul palestın jeri men ómirin baqylaýdyń taǵy bir túri. Bizdiń Gazadaǵy konsýltasıalarymyz bir anyq habardy jetkizdi: bizdiń bolashaǵymyz týraly bizsiz eshteńe bolmas edi», — dedi PESZI aǵa zertteýshisi Mısef Jámıl.
Baıandamada qıraý aýqymy kórsetilgen: 371 888 úı qırap nemese zaqymdalǵan, 66 mıllıon tonna qoqys — bul Gızedegi 11 pıramıdanyń salmaǵyna teń. 50 000-nan astam adam uzaq merzimdi ońaltýdy qajet etedi, múgedekterdiń 83 paıyzy kómekshi quraldaryn tastaýǵa májbúr bolǵan. 58 000-nan astam bala ata-anasynyń bireýinen nemese ekeýinen aıyrylǵan, aýrýhanalardyń 55 paıyzy jumys istemeıdi, mektep ǵımarattarynyń 93 paıyzy zaqymdalǵan nemese qıraǵan.
Qalpyna keltirý bastalmas buryn 66 mıllıon tonna qoqysty tazalaý qajet. Úıindiler kóptegen aýdandardy júrýge jaramsyz etken, ásirese múgedekter úshin. Qoqys jarylmaǵan bombalar men snarádtardy qamtýy múmkin, bul qaýipsizdikke qater tóndiredi. Sondaı-aq, 8 000-nan 11 000-ǵa deıin palestındik qoqys astynda qalǵan dep esepteledi; olardyń súıekterin qaıtarý jáne qadirmenmen anyqtaý qajet.
Baıandama bes jyldyq jospardy usynady, onyń tórt kezeńi bar. Birinshi kezeń — tótenshe kómek jáne turaqtandyrý (shamamen 10 mlrd dollar): gýmanıtarlyq qoljetimdilikti qamtamasyz etý, otyn, sý, densaýlyq saqtaý, baspana jáne baılanys júıelerin qalpyna keltirý, qoqysty tazalaý jáne adam súıekterin tabý. Ekinshi kezeń — erte qalpyna keltirý (shamamen 15 mlrd dollar): zaqymdalǵan úıler, emhanalar, mektepter, sý, sanıtarıa jáne joldardy jóndeý, bank júıesi men naryqty qalpyna keltirý. Úshinshi kezeń — orta merzimdi qalpyna keltirý (shamamen 25 mlrd dollar): iri turǵyn úı qurylysy, mektepter, aýrýhanalar, energetıka jáne kólik júıelerin salý. Tórtinshi kezeń — uzaq merzimdi damý (shamamen 20 mlrd dollar): saýdany nyǵaıtý jáne qalpyna keltirýdi syrtqy baqylaýdan palestındikterdiń qolyna ótkizý.