Germanıa kansleri Frıdrıh Mers el áskeriniń bıylǵy jyly alǵash ret Fransıanyń ıadrolyq jattyǵýyna qatysatynyn málimdedi. Bul – eki el arasyndaǵy jańa ortaq «tejeý» strategıasy aıasyndaǵy qadam. Mers bul bastamany Kóln mańyndaǵy Brúl qalasynda Fransıa prezıdenti Emmanýel Makronmen birge ótken baspasóz máslıhatynda atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul jańa «doktrınanyń» bastaýy bolýy múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
«Biz nemis áskeriniń jyl sońyna deıin Fransıa qarýly kúshteri ótkizetin ıadrolyq jattyǵýǵa qatysýyn qamtamasyz etemiz», – dedi Mers. Ol bul qadamnyń jańa doktrınaǵa ákelýi múmkin ekenin, biraq bul týraly qazir aıtý erte ekenin qosty.
Germanıa men Fransıanyń ıadrolyq yntymaqtastyqty kúsheıtýi AQSH-tyń qaýipsizdik mindettemelerine qatysty belgisizdik jaǵdaıynda Eýropanyń qorǵanys salasyndaǵy óz-ózine seniminiń artyp kele jatqanyn kórsetedi. AQSh Eýropadaǵy NATO operasıalaryna bólingen áskerı aktıvterdiń bir bóligin qysqartý josparyn jarıalaǵan, al prezıdent Donald Tramp transatlantıkalyq áskerı odaqty birneshe ret synǵa alǵan.
Degenmen Mers nemis-fransýz yntymaqtastyǵy NATO-nyń ıadrolyq qalqanyn almastyrmaıtynyn, Germanıa buǵan burynǵydaı mindetti ekenin atap ótti. «Bul bizdiń NATO-nyń ıadrolyq bólisý jáne tejeý sharalaryna degen mindettemelerimizdi tolyqtyrady, biz olardy áli de ustanamyz», – dedi ol.
Qazirgi ýaqytta NATO-nyń ıadrolyq tejeý júıesi aıasynda Germanıada AQSH-tyń ıadrolyq bombalary saqtalady, al nemis áskerı ushaqtary tótenshe jaǵdaıda olardy tasymaldaýǵa sertıfıkattalǵan. Mers buǵan deıingi Germanıa basshylary Fransıamen ıadrolyq yntymaqtastyq usynystarynan bas tartqanyn, biraq «búgingi álem jańa jaýaptardy qajet etedi» dedi.
Makron Germanıanyń tejeý júıesinde «aldyńǵy qatarly ról» atqaratynyn, bul Eýropanyń ujymdyq qaýipsizdigi úshin mańyzdy ekenin aıtty. Fransıa prezıdenti bul yntymaqtastyq «bizdiń jumys isteý tásilimizdiń keıbir aspektilerin túsindirýdi, keıbir qatań saqtalatyn tájirıbelermen bólisýdi, birlesken jattyǵýlardy usynýdy, birlesken bastamalar men seriktestikterdi damytýdy jáne komandalar, sarapshylar men áskerı qyzmetkerler arasyndaǵy senimdi arttyrýdy» qamtıtynyn atap ótti. Ol kúsheıtilgen ıadrolyq tejeýge Germanıanyń qarjylandyrýyn qajet etpeıtinin qosty.
Bul yntymaqtastyqtyń sımvoldyq bastalýy retinde beısenbi kúni fransýz «Rafale» jáne nemis «Eurofighter» ushaqtary birlesken áýede janarmaı quıý jattyǵýyna qatysty. «Rafale» ushaqtary ıadrolyq qarýdy jetkizýge arnalǵan. Naýryz aıynda Makron Fransıanyń ıadrolyq arsenalyn ulǵaıtýdy jarıalap, eýropalyq seriktesterdi ıadrolyq tejeý salasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa shaqyrǵan bolatyn.
Ulybrıtanıa 2020 jyly Eýropalyq odaqtan shyqqannan beri Fransıa – 27 músheli EO-daǵy jalǵyz ıadrolyq derjava. Fransıanyń bastamasyna Ulybrıtanıa, Germanıa, Polsha, Nıderland, Belgıa, Grekıa, Shvesıa, Danıa jáne Norvegıa qosa alǵanda, birneshe el qyzyǵýshylyq tanytty. Germanıanyń qatysýy, ol 2039 jylǵa qaraı Eýropadaǵy eń kúshti dástúrli áskerdi qurý boıynsha iri qarýlaný josparyn júzege asyryp jatqandyqtan, bul baǵdarlamany kúsheıtedi.