Álemde kómirge suranys turaqtaǵanyna qaramastan, ótken jyly jańa kómir óndirý jobalarynyń usynylýy jahandyq jetkizilimdi jylyna 2,5 mıllıard tonnaǵa arttyrýǵa múmkindik berdi, bul aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 11 paıyzǵa óskenin kórsetedi. Bul týraly jańa esepte habarlandy.
Global Energy Monitor úkimettik emes uıymynyń zertteýine sáıkes, 2025 jyly Úndistan jańa kómir shahtalaryn usynýda ósimge jol ashty, degenmen álemde qazbaly otynǵa suranystyń tómendeýine baılanysty jańa shahtalardyń ashylýy baıaýlap jatyr. Bul ósim negizinen Djarkhand jáne Odısha shtattarynyń esebinen boldy, olar jańa kómir shahtalary boıynsha usynystaryn eki ese arttyrdy. Bul Úndistannyń kómir mınıstrliginiń eldegi óndiristi ulǵaıtý jónindegi aýqymdy josparyna sáıkes keledi.
Úndistan 2025-26 qarjy jylynda kómir óndirisin 100 mıllıon tonnaǵa arttyryp, 1,15 mıllıard tonnaǵa jetkizýdi josparlap otyr. Bul eldiń ekonomıkalyq ósýin qamtamasyz etý úshin elektr energıasyna suranystyń artýyna jáne klımattyq daǵdarys saldarynan jıileıtin ystyq tolqyndarmen kúresýge baǵyttalǵan.
Global Energy Monitor málimetinshe, bul josparlar álemniń kómirden bas tartyp, jańartylatyn elektr energıasyna kóshe bastaǵanyna qaramastan jasalýda. Pandemıadan keıingi jyldary kómir shahtalaryn usyný baıaýlaǵan bolatyn, biraq qazir qaıta óse bastady. Bul jańa nysandardyń ashylýy baıaýlaǵanymen, bolashaqta óndiristiń artýy múmkin degen alańdaýshylyq týdyrady.
Global Energy Monitor sońǵy esebinde jańa kómir óndirý jobalarynyń iske qosylýy sońǵy jyldary turaqty túrde tómendep kele jatqanyn atap ótti. Ótken jyly jylyna shamamen 113 mıllıon tonna óndiretin jańa shahtalar iske qosyldy, bul 2024 jylmen salystyrǵanda 40 paıyzǵa az. Al 2024 jyldyń ózi sońǵy onjyldyqtaǵy eń tómengi kórsetkish bolǵan edi. Bul negizinen Qytaı men Avstralıadaǵy jańa shahtalardyń baıaýlaýyna baılanysty, olar sáıkesinshe 44 jáne 96 paıyzǵa tómendedi.
Global Energy Monitor Úndistannyń jańa shahta usynystarynyń ósýi Halyqaralyq energetıka agenttiginiń onjyldyq sońyna qaraı kómirge álemdik suranystyń tómendeýi týraly boljamyna qaıshy keletinin eskertti.
Energetıka salasyndaǵy zertteý ortalyǵy Ember-diń jeke esebine sáıkes, ótken jyly jel jáne kún energıasy álemdik elektr energıasy óndirisinde alǵash ret kómirden asyp tústi. Bul klımattyq áreket úshin «mańyzdy sát» boldy. Ember esebine sáıkes, jańartylatyn energıa kózderiniń ósýine negizinen Qytaı men Úndistan úles qosty, al AQSh pen Eýropa qazbaly otynǵa kóbirek táýeldi bolyp qaldy.
Global Energy Monitor-diń aǵa zertteýshisi jáne eseptiń teń avtory Tıffanı Mıns: «Arzan taza energıa kómirdi yǵystyra bergen saıyn, kómir óndirýdi keńeıtýdiń ekonomıkalyq negizdemesi álsireı beredi. Úkimetter ondaǵan jyldarǵa qosymsha kómir óndirýdi bekitýdiń ornyna, qurylys satysyna ótpeı turyp, damý satysyndaǵy jobalardy toqtatý múmkindigine ıe», — dedi.