Indonezıanyń Ońtústik Sýmatra provınsıasynyń astanasy Palembang qalasyndaǵy mektepter sársenbide qashyqtan oqýǵa kóshti. Sebep — orman jáne shymtezek órtterinen burynǵydan da qoıýlanǵan tútin aýanyń lastaný deńgeıin densaýlyqqa qaýipti deńgeıge jetkizdi. Bul el boıynsha 1,4 mıllıonnan astam oqýshynyń oqý úderisine kedergi keltirip otyr, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Indonezıa ondaǵan jyldar boıy orman jáne jer órtterinen zardap shegip keledi, biraq bıyl El-Nıno qubylysynyń kúsheıýi men uzaq qýańshylyq maýsym órtterdiń áserin erekshe aýyrlatty. Ýly tútin Ońtústik-Shyǵys Azıadaǵy Indonezıa shekarasynan áldeqaıda alysqa tarap, aımaqtyq densaýlyq daǵdarysyn týdyrdy. Tútin Fılıppınge deıin jetti — bul qashyqtyq 800 shaqyrymnan asady. Sondaı-aq ol Malaızıanyń tótenshe jaǵdaı deńgeıinen asyp, bılikti Borneo aralyndaǵy Saravak shtatynyń bir qalasynda ótken aptada tótenshe jaǵdaı jarıalaýǵa májbúr etti.
Ońtústik Sýmatra provınsıasynyń astanasy Palembangta balabaqshadan orta mektepke deıingi oqý oryndaryna sársenbiden bastap tótenshe shara retinde qashyqtan oqýǵa kóshý buıyryldy. Mer Ratý Devanyń aıtýynsha, qoıý tútin balalardyń densaýlyǵyna, onyń ishinde jiti respıratorlyq ınfeksıalarǵa qaýip tóndiredi. «Oqýshylardyń densaýlyǵy men qaýipsizdigi — úkimettiń basty basymdyǵy», — dedi Deva. Muǵalimderge qashyqtan oqý kezeńinde oqýshylarǵa shamadan tys tapsyrma bermeý usynyldy. Bul shara Palembangtaǵy 1030 mekteptegi 250 myńnan astam oqýshyny qamtıdy. Ol únemi qaıta qaralyp otyrady, al jaǵdaı jaqsarǵan kezde dástúrli oqýǵa qaıta oralý josparlanýda.
Aımaqtaǵy mektepterdiń jabylýy jalǵasýda. Úkimet derekteri boıynsha, Sýmatra jáne Borneo araldaryndaǵy shamamen 12 800 mektep qaýipti aýa sapasyna baılanysty jabyq kúıinde qalyp otyr. Jetekshi halyqaralyq úkimettik emes uıym Save the Children málimetinshe, El-Nıno ákelgen qurǵaqshylyqtan kúsheıgen orman órtteriniń tútini Indonezıanyń zardap shekken aımaqtarynda 1,4 mıllıonnan astam oqýshyny qashyqtan oqýǵa kóshýge májbúr etti. Uıymnyń Azıa boıynsha aımaqtyq dırektory Arshad Malık: «Jer — bizdiń úıimiz — órtenip jatyr, al balalar, sonyń ishinde Azıadaǵylar, osynyń saldaryn kóterýge májbúr. Bul tek densaýlyq nemese ekologıalyq daǵdarys emes, bul — bala quqyqtarynyń daǵdarysy», — dedi.
İri órtter Indonezıanyń Kalımantan jáne Sýmatra aımaqtarynda, onyń ishinde Indonezıa, Malaızıa jáne Brýneı bólisetin álemdegi úshinshi úlken aral — Borneoda myńdaǵan gektar jerdi sharpydy. Daǵdarys ortalyǵy Borneodaǵy Indonezıanyń Kalımantan aımaǵynda ornalasqan, onda myńdaǵan gektar jer órtengen.
Sársenbidegi Ekologıa mınıstrliginiń spýtnıktik derekteri boıynsha, Ortalyq Kalımantan elimizdegi órtterdiń negizgi oshaǵy bolyp qalýda — 2459 órt oshaǵy tirkeldi. Ońtústik Sýmatrada 1445 órt oshaǵy anyqtalyp, bul el boıynsha ekinshi kórsetkish, al Batys Kalımantan 928 órt oshaǵymen úshinshi orynda.
Indonezıa bıligi birneshe provınsıada órt sóndirý jumystaryn kúsheıtti. Olar Japonıa, AQSh, Reseı, Aýstralıa, Kanada jáne Ýkraına sıaqty elder usynǵan áýe kómegin qamtıdy. Indonezıanyń Orman sharýashylyǵy mınıstrligi qańtar men shilde aralyǵynda 202 myń gektardan astam jerdiń órtengenin tirkedi — bul Sıngapýr aýmaǵynan úsh ese úlken.