Iran bıligi ekonomıkalyq qıyndyqtarǵa baılanysty benzın baǵasyn qaıta kóterdi. Bul — jeltoqsannan beri ekinshi ret. Memlekettik aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, jańa baǵa seısenbi kúni tańerteń engizildi. Úkimet muny «qazirgi jaǵdaımen» baılanystyryp, qosymsha qarajat úı sharýashylyqtaryna beriletinin málimdedi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Jańa júıe boıynsha, aıyna 110 lıtrden (29 gallon) artyq benzın satyp alatyndar lıtrine 100 000 rıal (shamamen 7 sent) tóleýi kerek, bul jeltoqsannan beri tólep kelgen baǵadan eki ese kóp. Iran álemdegi eń arzan benzın baǵasynyń birine ıe, biraq bul ósim eldegi 90 mıllıonnan astam adamnyń kúndelikti ómirine qosymsha qysym jasaıdy. Ulttyq valúta rekordtyq tómen deńgeıge túsip, satyp alý qabileti álsiregen. Dúısenbide AQSh dollary 2,22 mıllıon rıalǵa baǵalandy.
Memlekettik munaı taratý kompanıasynyń bas dırektory Keramat Veıs Karamıdiń aıtýynsha, jańa baǵa tutynýshylardyń 15 paıyzyna áser etedi. Ol tamyz aıynda táýliktik tutyný 145 mıllıon lıtrge (38 mıllıon gallon) jetkenin, al otandyq óndiris qýaty táýligine 122 mıllıon lıtr ekenin aıtty. Qalǵan bóligi ımporttalady.
Baǵany kóterý joǵary tutynýdy tómendetýge kómektesedi, dep sarapshylar Irandaǵy eskirgen kólikter men qosalqy bólshekterdiń jetispeýshiligin, sondaı-aq qoǵamdyq kóliktiń jetkiliksizdigin aıyptaıdy. Alaıda sarapshylar benzın baǵasynyń ósýi jyldyq ınflásıa shamamen 67 paıyzdy quraıtyn elde ınflásıanyń odan ári ósýine ákeletinin aıtady. Iranda arzan benzın uzaq ýaqyt boıy týa bitken quqyq retinde qarastyrylyp kelgen, 1964 jyly baǵanyń kóterilýi shahtyń kóshelerge áskerı kólikterdi shyǵarýyna sebep bolǵan jappaı narazylyqtarǵa ákeldi.
Jańa baǵa engizilgennen bir saǵat ótken soń, Associated Press teksergen segiz janarmaı quıý beketiniń ekeýi sorǵylardaǵy baǵany retteý úshin jabyq boldy. Qalǵan altaýy jumys istep turdy, árqaısysynda on shaqty kólik kezekte turdy. Janarmaı quıý beketteriniń aınalasynda qaýipsizdik sharalary kúsheıtilip, formaly jáne beıformaly polısıa kórindi.
Kezekte turǵan 34 jastaǵy Tegeran turǵyny Asgar Rahımı baǵanyń ósýi toqtamaıtynyn aıtty. «Bul az mólsher úkimetke kedeılik pen jumyssyzdyq sıaqty máselelerdi sheshýge kómektese almaıdy. Bul birinshi qadam ǵana. Aldaǵy aılarda olar ony qaıta kóterýge májbúr bolady», — dedi Rahımı. Taǵy bir turǵyn, 55 jastaǵy Alı Saları baǵanyń ósýi nan men et sıaqty basqa taýarlardyń baǵasyna áser etetininen qaýiptenedi. «Úkimet gaz baǵasyn rettegennen beri osylaı bolyp keledi», — dedi Saları. 43 jastaǵy Tegeran turǵyny Hamıd Mırzeı azyq-túlik baǵasynyń ósip kele jatqanyn, tek burshaq pen jasymyq sıaqty negizgi taǵamdarǵa arnalǵan azyq-túlik sapary 100 mıllıon rıalǵa ($73) deıin jetýi múmkin ekenin aıtty. «Bizdiń bárimizge ómir qıyn boldy. Tipti negizgi azyq-túlikter de qoljetimsiz bolyp barady», — dedi Mırzeı. «Eger benzın baǵasy da kóterilse, jaǵdaı odan saıyn nasharlaıdy», — dep qosty ol.