17 shildede Izraıl parlamenti ózin taratyp, 27 qazanǵa saılaý kúnin belgilegennen keıin birneshe saǵat ótken soń ızraıldik ushqyshsyz apparat Nýseırat bosqyndar lagerindegi Ahmed Iasın meshitiniń janynda jerleý sherýine soqqy berip, birneshe saǵat buryn óltirilgen adamdy jerlep jatqan keminde segiz aza tutýshyny óltirdi, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
BUU-nyń adam quqyqtary jónindegi basqarmasy 13-20 shilde aralyǵynda ızraıldik shabýyldar keminde 57 palestınalyqty, onyń ishinde alty bala men segiz áıeldi óltirgenin, bul úlgi «Gazadaǵy halyqaralyq gýmanıtarlyq quqyqtyń, soǵys qylmystarynyń jáne basqa da yqtımal qatygezdik qylmystardyń úzdiksiz buzylýyna alańdaýshylyq týdyrady» dep eskertti.
Sol aptada Izraıl áskeri kúndelikti óltirýler júrgizdi, mınıstrler parlament taraǵanǵa deıin zańdar qabyldaýǵa asyqty, Azamattyq ákimshilik buzý jáne jerdi ıemdený týraly buıryqtar shyǵardy, al qonystanýshylar palestınalyqtarǵa eshqandaı jaýapkershiliksiz shabýyl jasady. Osynyń bári saılaýǵa deıingi birneshe aıdyń zorlyq-zombylyq pen jerden aıyrýdan turatynyn kórsetedi.
Gazadaǵy jappaı qurbandyq aptasy
Nýseırattaǵy jerleý soqqysynan basqa, aptadaǵy Gazadaǵy shyǵyn úıler men yǵystyrylǵan otbasylarǵa jasalǵan áýe shabýyldaryn qamtydy. 15 shildede ızraıldik tikushaq shabýyly Deır ál-Balahta Omar Samı Ábý Kassem, onyń áıeli Asma Ǵazı jáne alty jasar qyzy Habıbany óltirdi; úsh jasar uly ǵana aman qaldy. 18 shildede ızraıldik áskerı ushaq Gaza qalasyndaǵy Nassr aýdanyndaǵy turǵyn úıge eskertýsiz soqqy berip, Adham Nasman, onyń áıeli Marva jáne olardyń úsh balasyn óltirdi; úshinshi bala úıde bolmaǵandyqtan aman qaldy. Izraıl Nasmandy Hamas komandıri dep málimdedi – top bul týraly rastaý áli bergen joq. Bir kúnnen keıin Rıda Ábý Asr Zeıtýnda ızraıldik artılerıalyq atqylaýdan qaza tapty, bul sol kúni tankter Daýla torabyna qaraı jyljyǵan kezde aýdanda óltirilgen birneshe adamnyń biri, dep habarlady Vafa agenttigi.
Izraıldik soqqylar 14 shildede beketke jasalǵan shabýylda Jabalıa polısıa beketiniń dırektoryn qosqanda jeti polısıa qyzmetkerin óltirdi, sondaı-aq apta boıy ál-Maýasıdegi yǵystyrylǵan otbasylardy panalatqan shatyrlarǵa qaıta-qaıta soqqy berdi, dep habarlady Vafa. Sodan keıin 21 shildede túngi ızraıldik áýe shabýyly Gaza qalasynda uıyqtap jatqan Fırac ál-Masrı, onyń áıeli Salsabıl jáne olardyń tórt balasyn óltirdi, dep habarlady medısınalyq mekemeler. Osy jappaı qurbandyq shabýyldary arasynda Izraıl qorǵanys mınıstri Israel Kas 14-arnaǵa bergen suhbatynda Soltústik Gazada aralap júrip, qıraǵan kórinisterden qanaǵat sezinetinin, bul ádeıi ızraıldik saıasattyń nátıjesi ekenin aıtty. Ol Izraıl Soltústik Gazada úsh áskerı úlgidegi qonys beketin qurýdy zerttep jatqanyn qosty.
Kastyń málimdemeleri «Nahala» qonystanýshylar qozǵalysynyń jeksenbide Gaza shekara qorshaýyna jasaǵan marshymen tuspa-tus keldi, onda ońshyl ızraıldikter – Ulttyq qaýipsizdik mınıstri Itamar Ben-Gvır men Qarjy mınıstri Besalel Smotrıch qosa, onnan astam mınıstr men zań shyǵarýshy jáne premer-mınıstr Benámın Netanáhýdyń «Lıkýd» partıasy qoldaǵan – Gaza ishinde qonystardy qaıta qurýdy talap etti.
Qorshaýdyń ekinshi jaǵynda Izraıl baqylaýyndaǵy «Sary syzyq» batysqa qaraı keńeıe berdi, ál-Qarara mańyna jańa bloktar qoıylyp, Deır ál-Balahtan shyǵysqa qaraı Ábý Mırı aınalma jolyna jetti, bul jergilikti derekkózder boıynsha júzdegen otbasyn Izraıldiń ilgerileýinen qashýǵa májbúr etti. Osy jaǵdaılarda Gazadaǵy gýmanıtarlyq ahýal BUU-nyń gýmanıtarlyq isterdi úılestirý basqarmasynyń (OCHA) 16 shildedegi esebinde kórsetilgendeı nasharlaýdy jalǵastyrýda. Gazadaǵy úı sharýashylyqtarynyń 63 paıyzy kúnine alty lıtrden az aýyz sý alady, al 60 paıyzy aǵyndy sýdyń on metrinde turady.
Izraıldik qonystanýshylar joldary ashylady – palestınalyq qaqpalar jabylady
Gazadaǵy shıelenistiń kúsheıýi Batys jaǵalaýda «jerdegi faktilerdi» qurý naýqanymen qatar júrdi. Ótken aptada Izraıl qaýipsizdik kabıneti 34 jańa zańsyz qonys qurýǵa 1,3 mıllıard shekel (426,3 mıllıon dollar) bóldi. 15 shildede ol qonystanýshylar joldarynyń ınfraqurylymyna qosymsha 1,075 mıllıard shekel (352,5 mıllıon dollar) bóldi, dep habarlady Vafa, bul Batys jaǵalaýdyń shalǵaı aýdandaryna jetetin jańa qonystar men beketterdiń kópshiligin qoldaıdy. Smotrıch bul sheshimdi «qonys jáne qaýipsizdik revolúsıasy» dep atady, ol 100-den astam qonys pen 160 aýylsharýashylyq jáne malshylyq beketterin qurýdy kózdeıdi. Bul qarjylandyrý aıasy aptadaǵy buzý jumystarynyń tolqynyna kontekst berdi, onyń maqsaty ruqsat qujattaryn oryndatýdan góri kóbeıip kele jatqan qonys ınfraqurylymy naýqanyna jer tazartýǵa aýysqan. Izraıldiń «Qyzyl jip» bóget jobasy Soltústik Iordan ańǵarynda palestınalyq sý ınfraqurylymyn júıeli túrde joıýmen jalǵasty, ızraıldik kúshter men qonystanýshylar Atýf mańyndaǵy úsh artezıan uńǵymasyn qıratyp, sorǵylar men generatorlardy tárkilep, 4500 dýnam (4,5 sharshy shaqyrym) aýylsharýashylyq jerge qyzmet etetin shamamen 800 metr qubyrdy úzdi, dep habarlady Atýf aýyldyq keńesi. Masafer Iattada Qorǵan jáne qonystanýǵa qarsy komısıa Ad-Deırat jáne Ar Rıfaıádaǵy buzý jáne jumysty toqtatý týraly buıryqtardyń tolqynyn 356-jol boıymen josparlanǵan qonys jolyna baılanystyrdy, bul joba 700 balaǵa qyzmet etetin bes jergilikti mekteptiń úsheýin, onyń ishinde 8 shildede buzý týraly sot shaǵymynan aıyrylǵan Ar Rıfaıá mektebin qaýipke tigedi. Izraıl bıligi sondaı-aq Shyǵys Ierýsalımniń soltústigindegi Djabada jerdi ıemdený týraly áskerı buıryq shyǵardy, bul palestınalyq sheneýnikterdiń aıtýynsha, 60-joldy Nabı Iakýb qonysymen baılanystyratyn taǵy bir qonys joly – qonys ınfraqurylymyn jeńildetý úshin qoldanylatyn áskerı ıemdený buıryqtarynyń sońǵysy. Sol ınfraqurylymdyq naýqan Batys jaǵalaýdaǵy zorlyq-zombylyq geografıasyn qalyptastyra berdi, onyń ishinde Ramallanyń soltústik-shyǵysyndaǵy ál-Mýǵaıırde 17 jastaǵy ulttyq jastar fýtbolshysy Fadı ál-Naasan 11 shildedegi qonystanýshylar men ásker reıdinde alǵan jaraqattarynan 18 shildede qaza tapty – bul 2023 jylǵy qazannan beri ál-Mýǵaıırde óltirilgen jetinshi turǵyn, onyń ishinde tórt kámeletke tolmaǵan. Izraıldik belsendi Djonatan Pollak ondaǵy qaıtalanatyn ólimderdi Shılo blogyn Iordan ańǵarymen baılanystyratyn qonys dálizin jasaý naýqanymen baılanystyrdy. Sol sıaqty, Batys jaǵalaýda birqatar tutas qalalar áskerı qaqpalarmen jabyldy. Ramallanyń soltústigindegi Sınjıl osy naýqannyń tolyq aýyrtpalyǵyn kóterdi. Izraıl kúshteri Sınjıldiń kireberisterin topyraq úıindileri men aýylsharýashylyq jerlerin jutyp qoıǵan tikendi symmen jaýyp, sodan keıin túnde qalaǵa shabýyl jasady, dep habarlady Vafa men jergilikti belsendi Aıed Jafrı. 16 shildede túnde 100-den astam qarýly qonystanýshy qalanyń shetine shabýyl jasady; turǵyndar olarmen jaqyn qashyqtyqta betpe-bet kelip, olardy «barlyq baǵyttan» kelgen oq astynda qashýǵa májbúr etti, dep sıpattady Jafrı. Qonystanýshylar tań atqanda ásker qorǵaýymen egindi órteý úshin qaıtyp keldi. Sonymen qatar, Izraıl kúshteri Betlehemniń batys kireberisin ál-Shoýlıde jańa temir qaqpamen jaýyp, Hýsan, Battır, Nahhalın jáne Vadı Fýkınge joldy kesti; Atara jáne Aın Sınıa beketterin – sońǵysy Ramalla turǵyndary úshin senimdi ashyq joldardyń biri – bir ýaqytta saǵattap jaýyp tastady; jáne Hevronnyń batysyndaǵy Idnadaǵy úsh jyldyq qaqpa jabylysyn beton bloktarymen kúsheıtti, dep habarlady Vafa. Ramallanyń shyǵysyndaǵy Deır Djarır 19 shildede túnde óziniń qaterli reıdin kórdi, úlken áskerı reıd shamamen 70 qoıdy urlaý áreketimen úılesip, 26 jastaǵy Ahmad Ábý Mahý men 53 jastaǵy Ode Farahna eki er adamdy oqtan óltirdi; Pollak kýágerlerdiń sarbazdar nemese qonystanýshylar oq atqany týraly qarama-qaıshy aıǵaqtar bergenin aıtty. Áskerı eskortpen mal urlaý bul aptada jıi qaıtalandy, onyń ishinde Hırbet Emneızalda bir otbasynan 180-nen astam qoıdy tárkileý jáne Vadı ál-Rahımdegi tabyndarǵa qaıta-qaıta reıdter júrgizý, bul jergilikti belsendi Osama Mahamrehtiń sózimen aıtqanda, Masafer Iattadaǵy ómirdiń kútiletin jaǵdaıyna aınaldy. Masafer Iattadaǵy át-Taýanıde qonystanýshylar 18-19 shildede aýyl meshitin, bir shabýyldaýshy «Men úı qamaýyndamyn» dep jazyp qaldyrǵan graffıtımen, eki úı men sút ónimderi zaýytyn órtep jiberdi, dep habarlady Mahamreh, Mýrad Samara jáne Vafa.
Negizgi saılaýshylarǵa arnalǵan qyzyl et
Sonymen birge, 20 shildede Hamas saıası búrosynyń basshysy etip Halıl ál-Haııany saılady, bul Iahá Sınvardyń óltirilýinen keıin eki jyldyq ujymdyq basshylyqty aıaqtady. Izraıl úkimeti taraǵanǵa deıingi sońǵy saǵattarda Netanáhýdyń shyǵyp bara jatqan koalısıasy zańnamalyq aǵyndy iske asyrdy, onyń ishinde úkimetke taratý medıasyn baqylaýǵa beretin Baılanys zańy jáne últraortodoksaldy er adamdardy áskerge shaqyrýdan qorǵaıtyn qorǵaýlar. Sol aptada mınıstrler Gazany qaıta qonystandyrýdy talap etetin belsendilerge qosyldy, Qorshaǵan orta mınıstri Idıt Sılman Nil qoltyraýynyn «baǵylǵan» túr retinde qaıta jiktedi, bul jabaıy túrlerdi komersıalyq maqsatta tutqynda ósirip, basqaratyn zańdy sanat. Bul Ben-Gvırdiń palestınalyqtardy ustaý mekemelerin osy baýyrymen jorǵalaýshylarmen qorshaý týraly usynysyna zańdy jol ashady – Ksıot túrmesinen bastap, onda aıyp taǵylmaı ustalǵan Gaza dárigerleri, basqalarmen qatar, ustalýda.