Qazaqstandyqtar áleýmettik tólemder boıynsha artyq tólengen aqshany jyl saıynǵy tabys tekserýinen keıin qaıtarýǵa mindetti bolýy múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz saıty.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jumysynan aıyrylý, eńbek qabiletinen aıyrylý, asyraýshysynan aıyrylý, júktilik jáne bosaný, bala asyrap alý jáne balaǵa bir jarym jasqa deıin kútim jasaý boıynsha járdemaqylardy taǵaıyndaý erejelerin ózgertti. Tıisti buıryq 2026 jylǵy 8 shildede №296 bolyp Ádilet mınıstrliginde tirkeldi jáne alǵashqy resmı jarıalanǵan kúninen bastap kúshine enedi.
Buryn Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qory adamnyń tabysyn tek bir ret — tólemge ótinish bergen kezde tekseretin. Qate birden anyqtalmasa, baıqalmaı qalýy múmkin edi. Endi tártip ózgerdi: qor alýshynyń tabysyn Memlekettik kirister komıtetiniń derekterimen salyq organy eseptilikti tekserip, túzetýge quqyly bolǵan búkil kezeń ishinde jyl saıyn salystyratyn bolady.
Sáıkessizdik anyqtalǵan jaǵdaıda tólem mólsheri keri kúshpen qaıta qaralady, al artyq tólengen aqshany qaıtarýǵa týra keledi. Bul norma jumysynan aıyrylý, eńbek qabiletinen aıyrylý, sondaı-aq júktilik, bosaný jáne bala kútimine baılanysty tólemder erejelerinde kórsetilgen.
Jańa erejeler eń aldymen jeke kásipkerlerge, sharýa jáne fermer qojalyqtarynyń basshylaryna jáne olardyń jaldamaly jumyskerlerine áser etedi — bul tabystaryn ózderi deklarasıalaıtyn sanattar. Olardan aıyrmashylyǵy, zańdy tulǵalardaǵy jaldamaly jumyskerlerdiń tabysy týraly derekter jumys berýshiniń aýdarymdary arqyly avtomatty túrde túsedi.
Buıryq sonymen qatar artyq tólengen áleýmettik aýdarymdardy qaıtarýǵa arnalǵan eskirý merzimin belgileıdi: iri kásipkerlik sýbektileri, jer qoınaýyn paıdalanýshylar jáne keıbir basqa sanattar úshin — bes jyl, qalǵandary úshin — úsh jyl. Osy merzim ótkennen keıin artyq tólemdi qaıtarýdan bas tartylady.
Bir mezgilde alýshylardyń paıdasyna ózgerister qarastyrylǵan: Áleýmettik tólemderdi uıymdastyrý jónindegi Memlekettik korporasıanyń qyzmetterine jumsalatyn shyǵystar, onyń ishinde banktik komısıalar, endi búdjetten tólenetin bolady. Bul bala kútimi boıynsha járdemaqyny qosa alǵanda, tólemderdiń barlyq túrine qatysty.
Tólem alý sharttarynyń ózgerýine baılanysty týyndaǵan artyq tólem týraly habarlaý tártibi naqtylandy (mysaly, eger adam bala kútimi boıynsha járdemaqy taǵaıyndalǵan kezde merziminen buryn jumysqa shyqsa). Endi aqshany qaıtarý týraly habarlamany Memkorporasıa bólimshesi Qor fılıalynyń jeke sheshimi negizinde ǵana jiberedi, avtomatty túrde emes.
Osylaısha, tabystardy jyl saıyn salystyrý burynnan taǵaıyndalǵan tólemderdi qaıta qaraýǵa ákelýi múmkin. Ásirese jeke kásipkerler men sharýa qojalyqtarynyń basshylary ózderiniń salyq deklarasıalaryna muqıat bolýy kerek. Buryn baıqalmaı qalýy múmkin sáıkessizdikter endi júıeli túrde anyqtalady, al artyq tólengen aqsha aqsha tólenip, jumsalǵannan keıin qaıtarylýy tıis.