Qazaqstan shilde aıynda Kaspı qubyr konsorsıýmynyń (KTK) ınfraqurylymyna jasalǵan shabýyldardan keıin munaı men gaz óndirisiniń tómendeýine baılanysty $700 mln astam qarajat ala almaýy múmkin, dep habarlaıdy infohub.kz.
Mundaı baǵany energetıka jáne ınvestısıa salasyndaǵy sarapshy Oljas Baıdildınov Reuters jarıalaǵan derekterge túsinikteme bere otyryp aıtty. Reuters aqparatyna sáıkes, 2026 jyldyń shildesinde Qazaqstanda munaı men gaz kondensatyn óndirý maýsymmen salystyrǵanda 14 paıyzǵa tómendegen.
Baıdildınovtiń aıtýynsha, shildede óndiris 7,6 mln tonnany nemese táýligine shamamen 1,85 mln bareldi qurady, al bir aı buryn bul kórsetkish 8,6 mln tonnaǵa nemese táýligine 2,16 mln barelge jetken. Sarapshynyń sózinshe, keıbir kúnderi óndiris kólemi 50 paıyzdan astamǵa qysqarǵan. Ol muny Qazaqstan munaıynyń eksportyna áser etken tankerler men KTK ınfraqurylymyna jasalǵan ushqyshsyz ushaq shabýyldarymen baılanystyrady.
Baıdildınov 2025 jyly Qazaqstan aıyna orta eseppen 8,3 mln tonna munaı men gaz kondensatyn óndirgenin eske saldy. Onyń aıtýynsha, sala KTK nysandaryna qarasha aıynda jasalǵan shabýyldan keıin ǵana qalpyna kele bastaǵan edi, sonyń saldarynan ekinshi shyǵarý prıchaly isten shyqqan, alaıda jańa oqıǵalar óndiristiń ósýin qaıtadan tejedi.
Sarapshy sondaı-aq shildede Brent munaıynyń ortasha baǵasy barreline shamamen $87 bolǵanyn atap ótti. Onyń esepteýinshe, óndiristiń shamamen 1 mln tonnaǵa qysqarýyna baılanysty el munaıdan túsetin kiristiń keminde $635 mln joǵaltqan. «Gaz óndirisiniń tómendeýin eskersek, bul joǵaltylǵan soma tek shilde aıynda $700 mln-nan ońaı asady», – dedi Baıdildınov.
KTK sońǵy kezderi birneshe ret shabýyl nysanyna aınaldy. 2025 jyldyń aqpanynda jeti ushqyshsyz ushaq eń iri munaı aıdaý stansıasy «Kropotkınskaıaǵa» soqqy berdi. Osydan keıin júıe boıynsha munaı aıdaý 30-40 paıyzǵa qysqardy. Kúzde teńiz termınalynyń prıchal qurylǵylarynyń biri zaqymdandy. Al shabýyldardyń jańa tolqyny 2026 jyldyń shildesinde boldy: Qazaqstan munaıyn tasymaldaǵan Nordic Zenith, ASIA, NISSOS IOS jáne NELSA tankerleri zaqymdandy. Osyǵan baılanysty KTK munaı qabyldaýdy jáne tıeýdi ýaqytsha toqtatýǵa májbúr boldy.
Aldyńǵy kúni Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov KTK arqyly munaı eksportynyń ýaqytsha toqtatylýyna baılanysty teńge baǵamynyń kúrt aýytqýyn kútpeıtinin málimdedi. Sonymen qatar, Ulttyq bank baǵamnyń naryqtyq emes aýytqýy baıqalǵan jaǵdaıda shara qoldanýǵa daıyn. Al QR energetıka mınıstrligi qazaqstandyq munaıdy qabyldaýdyń tezirek qaıta bastalýyna úmit artyp otyr.