Qazaqstanda tarıhı oqıǵa boldy: Úmit esimdi amýr jolbarysy tabıǵı ortaǵa jiberildi. Bul — elde 70 jyldan astam ýaqyt ishinde jyrtqyshtyń tabıǵı mekenge oralǵan alǵashqy jaǵdaıy, dep habarlaıdy infohub.kz.

Ekologıa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, jolbarys 31 shildede jiberilgen. Oǵan deıin ol arnaıy qorshaýda birneshe aı boıy beıimdelýden ótken. Veterınarlar onyń densaýlyǵyn tekserip, mamandar ańshylyq daǵdylaryn baǵalap, onyń derbes ómirge daıyn ekenine kóz jetkizgen.

«Úmitti jiberý aldynda oǵan zamanaýı spýtnıktik GPS/GSM-jaǵasy taǵyldy. Qazir jolbarystyń úzdiksiz táýlik boıy baqylaýy spýtnıktik jaǵa, fototuzaqtar jelisi jáne basqa da zamanaýı baqylaý quraldary arqyly júzege asyrylýda», — delingen habarlamada.

Jolbarystardy qaıtarý úshin «İle-Balqash» rezervatynyń aýmaǵy kezdeısoq tańdalǵan joq. Bir kezderi onda týran jolbarysy mekendegen. Ol İle ózeni boıyndaǵy toǵaıly ormandarda jáne Ońtústik Balqash óńirinde tirshilik etken. Biraq ótken ǵasyrdyń ortasynda brakonerlik, ormandardyń kesilýi jáne qorektenetin jabaıy janýarlar sanynyń azaıýy saldarynan tolyq joıylǵan.

Jolbarystardy qaıtarýǵa daıyndyq 10 jyldan astam ýaqyt aldy. Osy ýaqyt ishinde Qazaqstanda rezervat qurylyp, azyqtyq qor qalpyna keltirilip, jabaıy tuıaqty janýarlardyń sany arttyrylyp, arnaıy qorshaýlar salynyp, ınfraqurylym daıyndaldy.

«Jolbarys — azyq tizbeginiń joǵarǵy býyny jáne tabıǵı tepe-teńdikti saqtaýda mańyzdy ról atqarady. Onyń qaıta oralýy tek tabıǵı ekojúıeler saqtalǵan jáne jetkilikti azyqtyq qor bar jerlerde ǵana múmkin. Sondyqtan jolbarystyń qaıta oralýy tek túrdiń ózin ǵana emes, búkil Ońtústik Balqash ekojúıesiniń qalpyna kelýin bildiredi», — dep qosty Ekomınıstrlik.

Osy jyldyń mamyr aıynda Reseıden Qazaqstanǵa tórt amýr jolbarysy ákelindi: eki eresek janýar jáne eki kishkentaı jolbarys. Genetıkalyq zertteýler amýr jáne joıylǵan týran jolbarystarynyń is júzinde birdeı ekenin kórsetti, sondyqtan popýlásıany qalpyna keltirý úshin dál amýr jolbarystary tańdaldy.

Erkek ázirge qorshaýda qalyp otyr. Mamandar onyń minez-qulqyn baqylaýdy jalǵastyryp, onyń erkin ómirge daıyn ekenin sheshedi. Eki kishkentaı jolbarys ta ázirge baqylaýda. Olardy tek ósip, barlyq qajetti tekserýden ótkennen keıin ǵana jiberý josparlanýda.

«Budan ári qalǵan janýarlar daıyn bolǵan saıyn jumys jalǵasady. Baǵdarlamanyń túpki maqsaty — İle ózeniniń atyraýynda jáne Ońtústik Balqashta turaqty jolbarys popýlásıasyn qalpyna keltirý», — dep qorytyndylady mınıstrlik.

Buǵan deıin «Kýrsıv» 2024 jyldyń qyrkúıeginde týran jolbarysyn qalpyna keltirý jobasy aıasynda Qazaqstanǵa Nıderlandtan Bogdan jáne Kýma esimdi eki amýr jolbarysy ákelingenin jazǵan bolatyn. Ekologıa mınıstri Erlan Nysanbaev ázirge tól alý múmkin bolmaǵanyn habarlaǵan.