Kompúterde uzaq ýaqyt bir qalypta otyrý saýsaqtardyń uıýyna, álsizdikke, tipti qoldyń aýyrýyna jıi ákeledi. Alaıda mamandardyń aıtýynsha, máseleniń kózi yńǵaısyzdyq seziletin jerde emes. Shyn sebeptiń qaıda ekenin fızıoterapevt Vladımır Karasenko aıtyp berdi... dep habarlaıdy infohub.kz.
Dárigerdiń sózinshe, qoldyń uıýy — aǵzanyń sıgnaly. Sebepti nerv tikeleı qysylatyn jerden izdeý kerek. Al ol úsh jerde qysylýy múmkin: bilekte — týneldik sındrom (bas barmaq, suq saýsaq jáne ortańǵy saýsaq uııdy); shyntaqta — kýbıtaldy kanal sındromy (shyldyr shúmek jáne aty joq saýsaq uııdy); moıynda — júıke tamyrynyń qysylýy (ıyqtan saýsaqqa deıin búkil qol uııdy).
Ózińizdi qalaı tekserýge bolady? «Bilek synaǵy (karpaldy týnel sındromy): qoldy telefon ustaǵandaı tómen búgip, bir mınýt ustańyz. Eger uıý kúsheıse — bul bilek. Shyntaq synaǵy (shyntaq nervi): qoldy shyntaqtan 90° búgip, bir mınýt ustańyz. Eger uıý paıda bolsa — bul shyntaq», — dedi dáriger. Moıynǵa kelsek, ony qol uıyǵan jaqqa basty ıý arqyly tekserýge bolady. Eger uıý kúsheıse nemese aýyrsyný paıda bolsa, onda qoldyń uıýynyń sebebi moıynda.
Sebepti tapqannan keıin ne isteý kerek? Karasenko atap ótkendeı, eger bilek uıysa, tyshqanmen jumys istegende qoldyń ornyn ózgertýge bolady. Sondaı-aq ergonomıkalyq pernetaqtany qoldanýǵa, jumysta úzilis jasaýǵa keńes beriledi. Al eger shyntaq bolsa, qoldy saǵattap 90° búgip ustamańyz, jumys kezinde shyntaqqa súıenbeńiz, ár 15–20 mınýt saıyn qoldy jazyńyz, úzilis jasańyz. Eger másele moıynda bolsa, monıtordyń bıiktigin tekserý qajet (ekrannyń joǵarǵy úshten biri kóz deńgeıinde bolýy kerek), basty alǵa shyǵarmańyz, «ıekti artqa tartý» jattyǵýyn jasańyz.
«Eger uıý únemi qaıtalansa, pozany aýystyrǵannan keıin de basylmasa nemese qolda álsizdik paıda bolsa — bul dárigerge kórinýge sebep», — dep atap ótti fızıoterapevt. Buǵan deıin Karasenko uıyqtar aldynda keıde búkil deneniń nege kenetten dirildep ketetinin túsindirgen bolatyn.