Qazaqstan Syrtqy ister mınıstri Ermek Qosherbaev pen AQSh Memlekettik hatshysy Marko Rýbıo telefon arqyly sóılesý barysynda Kaspı qubyr konsorsıýmynyń (QTK) aınalasyndaǵy jaǵdaıdy talqylady, dep habarlaıdy infohub.kz.
Qazaqstan SİM baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha, kelissózderdiń basty taqyryptarynyń biri QTK aınalasyndaǵy ahýal boldy. Taraptar sondaı-aq keńeıtilgen strategıalyq áriptestik aıasyndaǵy ekijaqty kún tártibindegi máselelerdi jáne Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń G20 samıtine qatysý úshin AQSH-qa aldaǵy saparyn daıyndaýdy talqylady. Qazaqstan SİM telefon arqyly sóılesýdiń ózge málimetterin ashpady.
QTK qazaqstandyq munaı eksportynyń negizgi baǵyty bolyp qala beredi. Ol arqyly eldiń munaı eksportynyń shamamen 80%-y ótedi. Sonymen qatar, qubyrmen tasymaldanatyn munaıdy óndirýge iri amerıkalyq kompanıalar, onyń ishinde Chevron men ExxonMobil qatysady. Chevron Teńiz jobasynyń eń iri sheteldik ınvestory sanalady jáne «Teńizshevroıl» kompanıasynyń 50% ıelenedi, al ExxonMobil de onyń aksıonerleriniń biri. Eki kompanıa da Qashaǵan ken ornyn ıgerýge qatysady. Sondyqtan QTK jumysyndaǵy kez kelgen úzilis munaı jetkizilimine, óndiris kólemine jáne amerıkalyq ınvestorlardyń tabysyna tikeleı áser etedi.
QTK sońǵy ýaqytta birneshe ret shabýyldardyń nysanasyna aınaldy. 2025 jyldyń aqpanynda jeti ushqyshsyz ushý apparaty «Kropotkınskaıa» atty iri munaı aıdaý stansıasyna soqqy berdi. Osydan keıin júıe boıynsha munaı aıdaý 30–40%-ǵa qysqardy. Kúzde teńiz termınalynyń bir baılaý qurylǵysy zaqymdandy. Al 2026 jyldyń shildesinde shabýyldardyń jańa tolqyny boldy: qazaqstandyq munaıdy tasymaldaǵan Nordic Zenith, ASIA, NISSOS IOS jáne NELSA tankerleri zaqymdandy. Osyǵan baılanysty QTK munaı qabyldaý men tıeýdi ýaqytsha toqtatýǵa májbúr boldy.
Keshe Ulttyq bank tóraǵasy Tımýr Súleımenov retteýshiniń QTK arqyly munaı eksportynyń ýaqytsha toqtatylýyna baılanysty teńge baǵamynyń kúrt aýytqýyn kútpeıtinin málimdedi. Sonymen birge, Ulttyq bank baǵamnyń naryqtyq emes aýytqýy baıqalǵan jaǵdaıda shara qoldanýǵa daıyn. Al Qazaqstan Energetıka mınıstrligi qazaqstandyq munaıdy qabyldaýdyń tezirek qaıta bastalýyna úmittenedi.