Toronto ýnıversıtetiniń kanadalyq fızıkteri fotondardyń rýbıdı atomdarynan ótý kezindegi teris kidiris ýaqytynyń ólshenetinin eksperımenttik túrde rastady, dep habarlaıdy infohub.kz.
Efraım Shteınberg jetekshilik etken zertteýshiler toby kvanttyq bólshekterdiń teris kidiris ýaqyty qubylysynyń shynaıylyǵyn dáleldedi. Physical Review Letters jýrnalynda jarıalanǵan jumys nátıjeleri rýbıdı atomdarynyń bultymen árekettesý kezinde fotondardyń oǵan kirýden buryn shyǵa alatynyn kórsetedi.
Eksperıment barysynda ǵalymdar jaryqtyń jeke fotondaryn atomdyq bult arqyly ótkizdi. Bólshektiń kúıin buzbaı ortada bolý ýaqytyn ólsheý úshin fızıkter álsiz ólsheý ádisin qoldandy. Ol úshin atomdar arqyly qosymsha álsiz lazer sáýlesin jiberip, elementter qozǵan kezde onyń fazasynyń ózgerýin tirkedi.
Mıllıondaǵan ólsheýlerdi taldaý atomdardyń teris ýaqyt boıy qozǵan kúıde bolǵanyn kórsetti. Avtorlar alynǵan nátıje kvanttyq mehanıka zańdaryna tolyq sáıkes keletinin jáne sebeptilikti buzbaıtynyn, alaıda jaryq pen materıanyń árekettesýiniń erekshe qasıetterin rastaıtynyn atap ótti.